گنهکار خود رأی و شهوت پرست
به غفلت شب و روز مخمور و مست
معنی تحت اللفظی:
صفات دیگر حریف مورد نظر سعدی
ارتکاب گناه، خود رأیی و شهوت پرستی و مخموری و مستی از سر غفلت بوده اند.
سعدی
در این بیت شعر،
برای توصیف مرد،
دیالک تیک پارسائی و گناهکاری
را
به شکل دیالک تیک هشیاری و مستی
و
دیالک تیک غریزه و عقل
را
به شکل دیالک تیک شهوت پرستی و خود رأیی بسط و تعمیم می دهد.
انسان بد به نظر سعدی دارای مشخصات زیر است :
جهل، گمراهی، هوس رانی، بدنامی، خودرأیی، مستی و مخموری.
بدین طریق توده های مولد که در جامعه فئودالی از حق تحصیل محرومند، گمراهند، نام نیکی ندارند و چه بسا دچار لغزش می شوند و سیبی از درخت همسایه و خوشه انگوری از دیوار باغ دیگری می چینند، اکثر مختصات انسان بد را دارند.
بعید است که سعدی نداند
که
هوس رانی و عیاشی و خودرأیی و مستی مشخصات افراد وابسته به طبقات حاکمه اند و آنها هم می توانند بد تلقی شوند.
بدین طریق صفات انسان خوب عبارت خواهند بود از
علم و عقل و نیکنامی و دموکراسی گرائی و هشیاری.
این مشخصات اما فقط در تعداد انگشت شماری از روشنفکران جامعه یافت می شوند.
در نتیجه می توان گفت که در قاموس سعدی
کلیه طبقات جامعه به غیر از مشتی عالم و حکیم و پارسا جزو انسانهای پلید و گنهکار محسوب می شوند.
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر