۱۴
· در این دوره در علوم تاریخی و دولتی نیز روند روی برتافتن از استبداد روشنگری گرا و روی آوردن به جمهوریت و سلطنت مشروطه آغاز می شود.
۱۵
· تکانه های خاص در این زمینه از سوی سوئیس جمهوریخواه اعمال می شود.
۱۶
· در سال ۱۷۵۸ میلادی آثار زیر در سوئیس منتشر می شوند:
الف
· اثر بالتازار تحت عنوان «رؤیاهای میهن پرستانه یاران سوگند خورده از وسیله احیای مجدد انجمن های کهن»
ب
· آثار ایزه لین
پ
· «رؤیاهای فلسفی و میهنی یک بشردوست» (۱۷۵۵میلادی)
ت
· «تاریخ بشریت» (۱۷۶۴ تا ۱۷۷۰ میلادی).
۱۷
· در آلمان نیزافراد زیر به انتشار آثار خود پرداختند:
الف
· سیمرمن:
· «غرور ملی» (۱۷۵۸میلادی)
ب
· موزر:
۱
· «ارباب و نوکر» (۱۷۵۹ میلادی)، که با آزادی مبتنی بر میهن پرستی نقل می شود.
۲
· «روحیه ملی آلمانی» (۱۷۶۵ میلادی)
پ
· ابت:
۱
· «مرگ در راه میهن» (۱۷۶۵ میلادی)
۲
· «خدمت» (۱۷۶۶ میلادی)
ت
· زوننفلز:
· «عشق به میهن» (۱۷۷۱ میلادی).
۱۸
· با جنبش ادبی هجوم و فشار در سال ۱۷۷۰ میلادی برهه ای مهم در توسعه روشنگری آلمان آغاز می شود.
۱۹
· گرایش به اتحاد میان روشنفکران بورژوائی، دهقانان و عوام و گرایش به فعالیت عملی به جنبش ادبی هجوم و فشار خصلتی خاص می بخشد.
۲۰
· فراخوان هردر از سنگرهای این جنبش اعلام می شود:
· «فیلسوف و عوام متحد شوید تا مفید واقع شوید!»
۲۱
· کتب منتشره در این دوره به شرح زیر بوده اند:
الف
· گوته:
· «گوتس فون برلیشینگر» (راحتم بگذار) (۱۷۷۱ تا ۱۷۷۳ میلادی)
ب
· لنتس:
۱
· «نکاتی راجع به تئاتر» (۱۷۷۴ میلادی)
۲
· «سرایدار» (۱۷۷۴ میلادی)
پ
· کلینگر:
· «هجوم و فشار» (۱۷۷۶ میلادی)
ت
· شیللر:
· «راهزن» (۱۷۸۱ میلادی).
ادامه دارد.
