۱۴۰۵ آبان ۲۷, چهارشنبه

قرآن کریم از دیدی دیگر سوره توبه (التوبة) (۶۳۳)


 ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ﴾
[ التوبة: ۲۱

پروردگارشان به رحمت و خشنودى خود و به بهشتى كه در آن نعمتهاى جاويد باشد، بشارتشان مى‌دهد.

﴿خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ﴾
[ التوبة: ۲۲]

در آن بهشت جاويدان بمانند، زيرا اجر و مزد بزرگ در نزد خداوند است.

کریم در آیه قبلی از اجر یزرگ برای مؤمنین گفته بود و اکنون بدان اجر انتزاعی (مجرد) البسه مشخص می پوشاند:

آنان كه ايمان آوردند و مهاجرت كردند و در راه خدا به مال و جان خويش جهاد كردند، در نزد خدا درجتى عظيم‌تر دارند و كاميافتگانند.

حضرات به بهشت خواهند رفت.

در بهشت هم نعمات ابدی عرضه می شود.

کریم در این آیات، دیالک تیک موقتی (تاریخی، گذرایی) و ابدی را  به صورت دیالک تیک نعمات دنیوی و نعمات اخروی بسط و تعمیم می دهد.

یعنی

عملا و عینا

نعمات مادی، واقعی و محسوس را موقتی قلمداد می کند و نعمات فکری، خیالی، غیرواقعی را ابدی جا می زند.

کریم در واقع دیالک تیک نقد و نسیه را به صورت دیالک تیک نعمات دنبوی و نعمات اخروی بسط و تعمیم می دهد و وارونه می سازد.

آن سان که نعمات نسیه ابدی و نعمات نقد و حی و حاضر موقتی جلوه گر می شوند.

این کردوکار کریم

چیزی جز تطمیع مؤمنین و تهدید مشرکین نیست.

دیالک تیک بیم و امید و یا تهدید و تطمیع از دیالک تیک های تربیتی (پداگوژیکی) مهم کریم است.

در آلمان بدان دیالک تیک شلاق و شیرینی خطاب می شود.

ادامه دارد.

تحلیل مارکسیستی رباعیات خیام و یا خیامی نیشابوری (۱۲)

  

 رباعیات خیام 

 

تحلیلی

از

شین میم شین
 
۸

ابر آمد و باز بر سرِ سبزه گریست

بی بادهٔ گلرنگ نمی‌باید زیست

این سبزه که امروز تماشاگه ما ست

تا سبزهٔ خاک ما تماشاگه کیست!

معنی تحت اللفظی:
نباتات که دشت و صحرا را زیور می بندند، از خاک افراد بشری می رویند.
همانطور که ما به تماشای آنها می پردازیم، نسل اینده هم به تماشای نباتاتی خواهد پرداخت که از خاک ما روییده است.
همانوط که نسل های پیشین از وجود ما خبر نداشتند، ما هم از نسل های بعدی بی خبریم. 
 
شاعر این رباعی 
مسائل را ساده می کند.
او هنوز نمی داند که نباتات نیای جانور و  بشر بوده اند.
یعنی
نباتات  قبل از تولد و توسعه و تکامل جانور و بشر وجود داشته اند.
یعنی
نباتات برای رشد و رویش خود چیزی جز تعدادی از عناصر شیمیایی لازم ندارند.
یعنی
حتما نباید جانور و بشر بمیرد و متلاشی شود تا از اجزای اندام شان نباتات برویند.
 
اتفاقا عناصر شیمیایی که برای تشکیل نباتات لازمند، عمدتا همان عناصر شیمیایی ئی اند که برای تشکیل جانور و بشر لازمند.
عنصر شیمیایی مهم کرین است.
ضمنا اکسیژن و هیدروژن و  ازت و غیره اند.
 
اگر نبات و جانور و بشر بمیرد و یا بسوزد، مشتی کربن (زغال) از آن باقی می ماند و بس.
خلایق خیال می کنند که خیام و یا خیامی خیلی خردمند بوده اند.
چون می دانستند که سبزه از اجزای جسد بشر می روید.
اتفاقا
از این خبرها نیست.
 
ادامه دارد.

تحلیل مارکسیستی دوبیتی های بابا طاهر عریان (۵)

  چهرهٔ باباطاهر اثر نادر لنجانی

باباطاهر

 اثر نادر لنجانی 

تحلیل مارکسیستی

را

شین میم شین

 

۶

محبت آتشی در جانم افروخت

که تا دامان محشر بایدم سوخت

عجب پیراهنی بهرم بریدی

که خیاط اجل می‌بایدش دوخت

معنی تحت اللفظی:

عشق در روح و روانم  آتشی روشن کرده است که تا روز قیمت مرا خواهد سوزاند.

تو پیراهنی برایم بریده ای که خیاط اجل باید آن را  بدوزد.

دو بیتی ها و یا فهلویات و یا اشعار مختصر و موجز و کوتاه عامیانه و محلی بابا طاهر عریان

علیرغم تصور حاکم از آنها، چه بسا ژرف اند و باید روی انها خم شد:

۱

محبت آتشی در جانم افروخت

که تا دامان محشر بایدم سوخت 

 

بابا طاهر در این بیت دو بیتی، دیالک تیک سوبژکت ـ اوبژکت را به صورت دیالک تیک محبت ـ آتش بسط و تعمیم می دهد.

محبت بسان آتش افروزی (به عنوان فاعلی در دستور زبان) آتش برمی افروزد (آتش به مثابه مفعول در دستور زبان).

آتش محبت اما نه در تن شاعر، بلکه در جان او برافروخته می شود.

منظور از جان در ادبیات فارسی، روح و روان و شاید هم ذهن و ضمیر است.

آتشی که محبت برافروخته، آتشی ابدی است که تا پایان حیات (آغاز قیامت) روشن خواهد بود و جان شاعر را خواهد سوزاند.

عشق اگر به وصال عاشق با معشوق منجر نشود،  ابدیت کسب می کند.

۲

عجب پیراهنی بهرم بریدی

که خیاط اجل می‌بایدش دوخت

شاعر محبت را به خیاط تشبیه می کند که پس از اندازه گیری اندام او پیراهنی برایش بریده است.

این پیراهن را  اما  نه خیاط معمولی بلکه خیاط اجل باید بدوزد.

پیراهنی هم که خیاط اجل بدوزد، نه پیراهن، بلکه کفن خواهد بود.

بدبختی عشق هم همین است.

محکوم به شکست و ناکامی است.

چون اگر به وصل منجر شود، به نفرت استحاله می یابد و اگر نشود، فکر و خیال عاشق را تا روز قیامت به خود مشغول می دارد و بی تابش می سازد.

ادامه دارد.

فرهنگ مفاهیم فلسفی (س) سوسیالیسم و کمونیسم اوتوپیکی (۱۷)

https://www.philosophicum.com/fileadmin/_processed_/9/8/csm_R2007-Winfried-Schr%C3%B6der_47eb058f64.jpg

 

پروفسور دکتر وینفرید شرودر

(۱۹۵۶ ـ ۲۰۲۲)

برگردان

 شین میم شین
 

 

هنری د سن سیمون

 (۱۷۶۰ ـ  ۱۸۲۵ )

مؤسس مکتب فکری اقتصادی ـ جامعتی علمی موسوم به سن سیمونیسم

پدر جامعه شناسی علمی و سوسیالیسم اوتوپیکی

 از مبارزان جنگ استقلال آمریکا (۱۷۰۶ ـ ۱۷۸۳3) بر ضد انگلیس

از طرفداران انقلاب کبیر فرانسه ۱۷۸۹

در سال ۱۷۹۴ کم مانده بود که به گیوتین سپرده شود.

 

۱۳

·    سن سیمونیست ها برای انطباق منافع فردی با منافع عمومی از طریق مسالمت آمیز، انجام وظایف زیر را واجب می دانستند:

 

۱

·    روشنگری میان کلیه اقشار جامعه

 

۲

·    آموزه (تعلیمات) اخلاقی نوین

 

۳

·    همکاری فلاسفه با بانکداران.

 

۱۴

·    سن سیمون و شاگردان او، علیرغم این محدودیت های فکری در آموزه خویش، شناخت آینده ساز به میراث مانده از فلاسفه روشنگری راجع به جریان بالنده تاریخ از نازل به عالی را در راستای درکی دیالک تیکی از تاریخ، توسعه و تکامل بخشیده اند و حتی از حد مورخین بورژوائی قرن نوزدهم که مبارزه طبقاتی را در مبارزه میان طبقه متوسط و اشراف خلاصه می کردند و پیروزی طبقه متوسط، یعنی برقراری نظام بورژوائی را پایان تاریخ قلمداد می نمودند،  پا فراتر نهاده اند.

 

۱۵

·    این حقیقت امر را نباید فراموش کرد که سن سیمون و سن سیمونیست ها به پذیرش پوزیتیویسم کومته تن در نداده اند.

 

۱۶

·    کومته شناخت نطفه ای سن سیمون و سن سیمونیست ها در باره روند دیالک تیکی تاریخ  را با توسعه اوولوسیونیستی مرکب از سه دوره متوالی تئولوژیکی، متافیزیکی و مثبت جایگزین می سازد که گویا یکدیگر را از میدان بدر می رانند.

 

۱۷

·    از مشخصات بارز سن سیمونیست ها، در مغایرت با متفکران بورژوائی آن زمان، عبارت از این بود که به نظر آنها توسعه تاریخی پس از حل تضادهای طبقاتی پایان نمی یابد.

 

۱۸

·    آنها صریحا اعلام می داشتند که توسعه تاریخی پس از حل تضادهای طبقاتی «بی وقفه، بدون بحران، به نحوی ثابت و قاعده مند و در هر لحظه ادامه می یابد.»

 

۱۹

·    انگلس سن سیمون و هگل را به مثابه یونیورسال ترین متفکران زمان خود می داند.

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۰، ص ۲۳، ۳۱۶، جلد ۲۵، ص ۶۷۹)

 

۲۰

·    این بزرگداشت انگلس از اهمیت بی تردید سن سیمون حکایت می کند.

 

۲۱

·    انگلس می نویسد که دکترین سوسیالیسم و کمونیسم در انگلستان، در مقایسه با فرانسه و آلمان، منشاء دیگری داشته است و «انگلیسی ها با مشاهده عملی افزایش سرسام آور فقر و ذلت، فساد اخلاقی و بی همه چیزی مردم (پاوپریسم) (Pauperismus) در میهن خود به آموزه علمی سوسیالیسم و کمونیسم می رسند.»

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۱، ص  ۴۸۰)

 

ادامه دارد.



خود آموز خود اندیشی (۱۵۵۱)

Der Denker 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.
 

به اخلاق با هر که بینی، بساز

اگر زیردست است، اگر سرفراز

معنی تحت اللفظی:

با همه مردم بدون استثناء (چه عضو طبقات حاکمه باشند و چه عضو توده) با خوش اخلاقی رفتار کن.

 

 سعدی اما پرورش یافته در مکتب کریم (مؤلف قرآن) است و خودش به این راه حل خود پای بند نیست .

او به پادشاه چنین رهنمود می دهد:

(بوستان، ص ۷۷)

بخور، مردم آزار را خون و مال

که از مرغ بد، کنده به پر و بال

 

جفا پیشگان را بده سر به باد

ستم، بر ستمدیده عدل است و داد.

معنی تحت اللفظی:

جان و مال مردم آزار را غارت کن،

 به همان سان که از مرغ بد پر و بال را غارت می کنی.

سر ستمگران را بر باد بده، ستم بر ستمگر به معنی عدل و داد برای ستمدیدگان است.

 

مفاهیم « مردم آزار»  و «جفاپیشه»  را هر طور هم که معنی کنیم، سعدی مخالف رفتار نرم و دوستانه با آندو است.

سعدی نه از سازش اخلاقی و نرم و دوستانه، بلکه از خوردن خون و مال و کندن پر و بال سخن می گوید.

فقط کافی است مفاهیم انتزاعی « مردم آزار»  و «جفاپیشه»  را جامه مشخص بپوشانی و بنده، غلام، رعیت، پیشه ور، تاجر، کارگر بنامی و خون و مالش را حلال اعلام کنی.

مفهوم «سازش»، مفهومی انتزاعی است.

سعدی باید به این مفهوم انتزاعی جامه مشخص بپوشاند و منظور مشخص خود را از سازش بیان کند.

ظاهرا منظور سعدی از سازش، مدارا با دشمنان است.

 

ادامه دارد.