قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأنفال ) (۶۱۳)

 

 ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

 

﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَّنَصَرُوا أُولَٰئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُم مِّن وَلَايَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا ۚ وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ﴾
[ الأنفال: ۷۲]

آنان كه ايمان آورده‌اند و مهاجرت كرده‌اند و با مال و جان خويش در راه خدا جهاد كرده‌اند و آنان كه به مهاجران جاى داده و ياريشان كرده‌اند، خويشاوندان يكديگرند. 

و آنان كه ايمان آورده‌اند و مهاجرت نكرده‌اند خويشاوندان شما نيستند تا آنگاه كه مهاجرت كنند. 

ولى اگر شما را به يارى طلبيدند بايد به ياريشان برخيزيد مگر آنكه بر ضد آن گروهى باشد كه ميان شما و ايشان پيمانى بسته شده باشد.

 و خدا به كارهايى كه مى‌كنيد بيناست.

کریم

در این آیه،  به تعریف (و در واقع به تحریف) مفهوم خویشاوندی می پردازد.

 

خویشاوندی 

اصولا و اساسا

مبتنی بر پیوند ژنه تیکی است.

در جوامع انسانی به پیوندهای ژنتیکی (خونی) یا سَبَبی (از راه ازدواج بستگان دیگر)، یا بر اساس تعلق به گروهی خاص و قبول پایگاه اجتماعی خاص خویشاوندی می‌گویند.

ویکی پیدیا

 

 

کریم 

در این آیه، «تعریف» سوبژکتیوی (ذهنی، میلی، دلبخواهی) از خویشاوندی عرضه می دارد و فاتحه ای بر تعریف عینی و علمی آن می خواند:

آنان كه ايمان آورده‌اند و مهاجرت كرده‌اند و با مال و جان خويش در راه خدا جهاد كرده‌اند و آنان كه به مهاجران جاى داده و ياريشان كرده‌اند، خويشاوندان يكديگرند.

هدف کریم رشوه دادن به معاجرین و انصار (حامیان مهاجرین) است و رشهو بهتری جز خویشاوندی به ذهنش نرسیده است.

۲

و آنان كه ايمان آورده‌اند و مهاجرت نكرده‌اند خويشاوندان شما نيستند تا آنگاه كه مهاجرت كنند.

 

کریم 

در این آیه،  مسلمانان مکه را تحت فشار قرار می دهد تا مهاجرت کنند.

در غیر اینصورتسلب خویشاوندی سوبژکتیو می شوند.

 

۳

ولى اگر شما را به يارى طلبيدند بايد به ياريشان برخيزيد مگر آنكه بر ضد آن گروهى باشد كه ميان شما و ايشان پيمانى بسته شده باشد.

کریم 

در این بخش از این آیه، تبصره ای وارد قضیه می سازد:

اگر مسلمانان ناخویشاوند تحت فشار دشمنان اسلام قرار بگیرند، مهاجرین باشد به یاری شان شتابند.

کریم ضمنا میان دشمنان اسلام  فرق می گذارد:

دشمنانی که با مهاجرین پیمان دوستی بسته اند، در این زمینه استثنائی اند.

یعنی

اگر مسلمانان ناخویشاوند را تحت فشار قرار دهند، مهاجرین نباید از مسلمانان نامهاجر حمایت به عمل آورند.

این هم بهانه فشار دیگری بر نامهاجران است.

۴ 

 و خدا به كارهايى كه مى‌كنيد بيناست.

این دیگر نه بهانه فشار دیگری بر نامهاجران، بلکه تهدید علنی آنها ست.

 

ادامه دارد.