چو گردن کشید آتش هولناک
به بیچارگی تن بینداخت خاک
چو آن، سرفرازی نمود، این، کمی
از آن دیو کردند، از این آدمی.
معنی تحت اللفظی:
دلیل تبدیل خاک به حوا و آدم و تبدیل آتش به ابلیس
تواضع خاک و تکبر آتش بوده است.
منیت و کبر و غرور به خودی خود زشت و ناپسند نیست.
منیت و کبر و غرور از صفات اصلی خداوند متعال (عکس انتزاعی و آسمانی طبقات حاکمه) محسوب می شوند:
مر او را رسد کبریا و منی
که ملکش قدیم است و ذاتش غنی
معنی تحت اللفظی:
تکبر و عظمت و غرور و خودپسندی به دو دلیل زیر در شأن خدا ست.
دلیل اولش
قدمت ملک خدا
و
دلیل دومش
ذات غنی خدا ست.
محتوای نظری (تئوریکی) با محتوای رهنمود او در رابطه با تواضع در تضاد است:
بدین طریق
نسبیتی وارد دیالک تیک تواضع و تکبر می شود:
اگر کسی املاک وسیع و ذات غنی (شجره و اصل و نسب یعنی تعلقات طبقاتی به طبقات حاکمه) داشته باشد، حق دارد که متکبر باشد.
اکنون می توان به سؤال مطروحه در بخش پیشین جواب داد:
تواضع در ایده ئولوژی طبقات اجتماعی برده دار و فئودال از سجایای اخلاقی برای توده برده و رعیت و پیشه ور است و نه برای اشراف برده دار و فئودال و روحانی.
تواضع اشراف برده دار و فئودال و روحانی
اصولا و اساسا
اصالت و واقعیت و حقیقت ندارد.
سرشته به تظاهر و تزویر و ریا ست.
به نیت عوامفریبی است.
ای بسا تواضع که محتوای تکبرآمیز دارد.
نشانه تکبر است.
ابزار اثبات تکبر است.
ادامه دارد.
