خود آموز خود اندیشی (۱۵۴۷)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

حدیثی که مرد سخن باز گفت

کسی ز آن میان با ملک باز گفت

 

بر نیک محضر فرستاد کس

در توبه کوبان، که فریاد رس

 

جوان سر پر از کبر و پندار مست

چو پیران به کنج عبادت نشست

معنی تحت اللفظی:

دعای پیر مرد جهاندیده را کسی به گوش پادشه زاده رساند.

پادشه زاده توبه کرد و مدد خواست.

بعد مثل پیران گوشه گیری کرد و مشغول عبادت شد.

 

پادشه زاده از شنیدن دعای خلوت نشین توبه می کند و مثل پیری به کنج عبادت می نشیند و دیگر مشکلی در کشور نمی ماند.

اکنون نتایج آموزنده از این قصه من در آوردی را از زبان سعدی می شنویم:

به نرمی ز دشمن توان کرد، دوست

چو با دوست سختی کنی، دشمن او ست

 معنی تحت اللفظی:

به ترفند لحن نرم (فرم برخورد) می توان   دوست را به دشمن  و دشمن را به دوست استحاله بخشید.

 

حزب توده هم همین خیالات باطل کرد 

و 

«بر آن، آن رفت که بر باخه رفته است.»

(کلیله و دمنه)

تمام تلاش رهبری حزب توده صرف احتیاط در گزینش واژه های نامه مردم می شد تا مبادا «دوست» کذایی دشمن گردد.

 

 

دیل هاریسون کارنگی  

( Dale Harbison Carnegie) 

(زاده ۲۴ نوامبر ۱۸۸۸ – درگذشته ۱ نوامبر ۱۹۵۵) نویسنده کتابهای خودیاری و سخنران آمریکایی 

 توسعه دهندهٔ درس‌هایی در زمینهٔ پیشرفت شخصی، فروشندگی و سخنرانی در جمع بود.

 یکی از شاخص‌ترین و مهم‌ترین ایدهٔ کارنگی در کتاب‌هایش این بود که می‌توان اخلاق برخی را با تغییر دادن رفتارمان در مقابل شان، تغییر داد.

ویکی پیدیا 

 

سعدی به شیوه دیل کارنگی، راه و رسم دوست یابی را به خواننده شعرش می آموزد:

اول اسم طرف را ازبر کن و او را به اسم خطاب کن.

در او احساس ارزشمندی کاذب به وجود آور.

بعد از موضوعاتی حرف بزن که مورد علاقه او هستند و چنان حرف بزن که مورد پسند او باشد.

وجوه مشترک را کشف کن و عمده کن و وجوه اختلاف را پنهان کن.

 

اکنون هفتصد سال پس از مرگ سعدی، هزاران فیلم هالووودی آموزشگاه این نوع رابطه کشکی و مصنوعی و کاذب اند.

سر و کله دشواری آنجا پیدا می شود که طرف از افشای نامش خودداری کند و علایقش را نشان ندهد.

 

ادامه دارد.

 

تحلیل مارکسیستی رباعیات خیام و یا خیامی نیشابوری (بخش اول)

 رباعیات خیام 

 

تحلیلی

از

شین میم شین

 

۱

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18357

 

۲

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18367

 

۳

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18379

 

۴

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18403

 

۵

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18412

 

۶

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18423

 

۷

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18431

 

۸

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18437

 

۹

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18466

 

۱۰

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18483

 

پایان

 

تحلیل مارکسیستی رباعیات خیام و یا خیامی نیشابوری (۱۰)

 

 رباعیات خیام 

 

تحلیلی

از

شین میم شین

 

۶

ماییم و می و مُطرب و این کنجِ خراب

جان و دل و جام و جامه پُر دُردِ شراب

فارغ ز امیدِ رحمت و بیمِ عذاب

آزاد ز خاک و باد و از آتش و آب

معنی تحت اللفظی:

ما همنشین با نوازنده در گوشه ای از خرابات مشغول میخواری هستیم.

جان ود ل و جام و جامه ما آلوده به لکه های شراب است.

نه امیدی به رحمت الهی داریم و نه بیمیا ز عذاب الهی.

ضمنا از اقلیم اقتدار عناصر اولیه (خاک، هوا، آتش و آب) آزادیم.

زیبایی و شیوایی این رباعی به دلیل به خدمت گرفتن کلماتی با حروف مشابه است:

ما و می و مطرب هر سه حاوی حرف م،

مطرب و خراب و شراب و عذاب حاوی حرف ب،

جان و جام و جامه هر سه حاوی حرف ج

آزاد و باد  هر دو حاوی حرف د،

آزاد و باد و حاک و آتش حاوی حرف الف

خاک و کنج حاوی حرف ک اند.

 

این نشاندهنده لیاقت هنری ـ استه تیکی شاعر است.

 

شاعر در  این رباعی 

دیالک تیک بیم و امید  را  توسعه می دهد که یکی از دیالک تیک های مهم قرآن کریم است.

 

در قرآن کریم

دیالک تیک بیم و امید

به بندگان تعلق دارد

 و

 دیالک تیک تهدید ونطمیع

به اربابان مثلا خدا.

 

شاعر و همنشینان

تحت تأثیر الکل و شهوت و غریزه و غیره مغزشان از کار افتاده، سلب آدمیت و عقلانیت شده اند.

به همین دلیل نه به دیالک تیک بیم و امید می توانند بیندیشند و نه قوانین قوای اربعه.

عقل که نباشد، بشر بدتر از خر می شود.

چون خر «خرد» خاص خود را توسعه داده است.

 

حافظ احتمالا تحت تأثیر همین اندیشه بوده است، وقتی که بیت زیر را سروده است:

غلامِ همّتِ آنم که زیرِ چرخِ کبود

ز هر چه رنگِ تعلّق پذیرد آزاد است.

 

معنی تحت اللفظی:

من هوادار کسی هستم که فاقد هر تعلقی است.

(نه تعلق طبقاتی دارد، نه تعلق ملی، نه تعلق نوعی و .....)

یعنی

شبیه مدفوع خشک بی بو و بی خاصیت است.

 

 

ادامه دارد.