۱۴۰۴ اسفند ۲۸, پنجشنبه

خود آموز خود اندیشی (۱۳۸۹)

  
 
 شین میم شین

 

بوستان

باب سوم

در عشق و مستی و شور

حکایت هفدهم

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۵ ـ ۹۶  )

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم
  

 همه شب در این گفتگو بود شمع

به دیدار او وقت اصحاب جمع

نرفته ز شب همچنان بهره ای

که ناگه بکشتش پری چهره ای

معنی تحت اللفظی:

شمع

ضمن روشنایی بخشیدن به مجلس خلایق، به تحقیر پروانه و تجلیل خود در زمینه عشق مشغول بود که کلفت زیبا رویی خاموشش کرد.

 

سعدی

در این بند شعر،

 بزرگترین بی رحمی هستی را برملا می سازد:

 کشته شدن شمع را.

 

برای سعدی

اگر هر روز هزاران پروانه می سوزد و بر پای شمع می افتد، اهمیتی ندارد.

پروانه برای خودسوزی خلق شده است.

وای اگر شمعی کشته شود.

آنگاه باید اعلام عزای عمومی کرد.

اگر نصف خاک ویتنام با بمب ناپالم و دی اوکسین و غیره خاکستر و مسموم شود،

 اگر جهان برای سه میلیون ویتنامی به جهنمی هولناک بدل شود،

 اگر سی هزار شیلیائی اندیشمند و مولد و زحمتکش شقه شقه و زجرکش شود،

چه باک.

وای اگر عمارتی در نیویورک مورد یورش خرد ستیزان خر و خودستیز قرار گیرد.

آنگاه همه کانالهای تلویزیونی و رادیوئی و اینترنتی برنامه های شان را قطع خواهند کرد و با آب و تاب تمام، از کشته شدن دو و یا سه هزار آدمواره گزارش خواهند داد و جهانی را در مصیبت اهالی کشور شمع شریک خواهند کرد.

 

ادامه دارد.

 

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۲۶)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین
 

  ۳

روشنگری اسپانیا
ادامه
 

۱۱

·    روشنگری اسپانیا به مثابه یک جنبش فکری تحت این شرایط تاریخی رونق می گیرد و وظیفه تاریخی خود را در ایجاد پیش شرط های لازم برای آزادی اقتصادی و اجتماعی طبقه متوسط تحت حمایت استبداد روشنگری گرا می داند.

 

۱۲

·    روشنگری اسپانیا، بر خلاف روشنگری فرانسه و آلمان، نه امر خود طبقه متوسط، بلکه ثمره کار احزاب مختلف اشرافی و فرقه های مذهبی (بنه دیکتین ها) بوده است که طالب اصلاحات بوده اند.

 

۱۳

·    آماجگذاری های فلسفی، اقتصادی و سیاسی روشنگری اسپانیا (در مغایرت با روشنگری فرانسه) به طرز رادیکالی به پایان رسانده نمی شوند، بلکه به لیبرالیسم قانونگذار مجلس ملی (۱۸۱۲ میلادی) منتهی می شوند، آنجا که روشنگری اسپانیا با اصل سیاسی ـ ملی جنگ استقلال ضد ناپلئونی پیوند می خورد .

 

۱۴

·    بورژوازی اسپانیا در لیبرالیسم برای اولین بار به مثابه نماینده مجموعه منافع ملی وارد عرصه می شود.

 

۱۵

·    قانون اساسی لیبرالی سال ۱۸۱۲ میلادی خصلت «مصالحه و سازش میان ایده های لیبرالی قرن هجدهم میلادی و تیره ترین سنن حاکمیت آخوندی را دارد.»

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۱۰، ص ۴۷۲)

 

۱۶

·    وارثان لیبرال روشنگری اسپانیا تنها به شرطی می توانند دعوی حاکمیت سیاسی خود را به کرسی بنشانند که آن را در سنت ملی اسپانیا عرصه کنند.

 

۱۷

·    از این رو ست که لیبرالیسم آغازین اسپانیا اساسا به طور تاریخی ـ ملی در راستای سنت های دموکراسی قرون وسطائی (ازادی شهرها و سلطنت مطلقه) سیر می کند:

 

الف

·    مارتینس مارینا:

·    «تئوری مجلس ملی اسپانیا» (۱۸۱۳ میلادی)

 

ب

·    خوان سمیرئی گوارینو:

·    «تاریخ حقوق اسپانیا» (۱۸۲۳ میلادی)

 

۱۸

·    روشنگری اسپانیا به لحاظ تاریخی ـ ایده ای در پی نقد راسیونالیستی اسکولاستیک ارسطوئی روان است، که از سوی نمایندگان اشرافیت خرده پا، پزشکان و وکلا تدوین یافته است.

 

۱۹

·    نمایندگان این فلسفه به اصطلاح مدرن زیر نام تجربه مبتنی بر علوم طبیعی علیه اسکولاستیک ارسطوئی مبارزه می کنند و نام گالیله، نیوتون، دکارت و گاسندی را در اسپانیا شهرت می بخشند.

 

۲۰

·    تئوری شناخت راسیونالیستی به میراث مانده از دکارت آنها، قبل از همه، در عرصه علم طب تدوین و عرضه می شود.

 

۲۱

·    این پیشاهنگان روشنگری اسپانیا علاوه براین به تبلیغ سنت هومانیستی واپسین (اراسمیستی) قرن شانزدهم و هفدهم میلادی می پردازند.

 

ادامه دارد.

۱۴۰۴ اسفند ۲۷, چهارشنبه

خود آموز خود اندیشی (۱۳۸۸)

  
 
 شین میم شین

 

بوستان

باب سوم

در عشق و مستی و شور

حکایت هفدهم

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۵ ـ ۹۶  )

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم
 

حافظ هم حدود یکصد سال بعد، به پیروی از سعدی، خود را به شمع تشبیه خواهد کرد:

 

گر کـمیت اشـک گلگونم نـبودی گرم رو

کی شدی روشن به گیتی راز پنهانم چو شمع

معنی تحت اللفظی:

اگر کمیت تیز رو (تند تاز) اشک خونینم نبود، را پنهانم در جهان افشا نمی شد.

به همان سان که اشک شمع افشاگر راز آن است.

 

حافظ هم در این بیت غزل، همان اندیشه سعدی را تکرار می کند:

اگر کمیت اشکش نمی بود، رازش، درون سوزان سعدی وارش به کسی فاش نمی شد و همه کس فکر می کردند که خواجه ای است، بی غم، با خیل غلامان و غزلهای شاه ـ مجلس آرایش.

 

در میان آب و آتش همچنان سرگرم تو سـت

این دل زار نزار اشـک بارانـم چو شـمـع

معنی تحت اللفظی:

دل گریان و ناتوان من شبیه شمع مظهر دیالک تیک آب و آتش به خاطر تو ست.

 

حافظ

دل خود را بسان شمع

 مظهر دیالک تیک آب  (اشک) برونی و سوز درونی قلمداد می کند.

 

در شـب هجران مرا پروانه وصلی فرسـت

ور نه از دردت جهانی را بسوزانم چو شمـع

 معنی تحت اللفظی:

در شب جدایی پروانه وصلی بفرست

در غیر این صورت بسان شمع در غیاب پروانه جهانی را به آتش می کشم.

 

حافظ از یارش پروانه وصل می خواهد و گرنه جهانی را خواهد سوزاند.

دوست کذائی در تئوری ارتجاعی عشق، باید هم چنین باشد.

او باید به خاطر هوا و هوس و منافع طبقاتی خود دو جنگ جهانی کبیر و هزاران جنگ صغیر  به راه اندازد.

 

ادامه دارد.

 

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۲۵)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

 

  ۳

روشنگری اسپانیا

 

۱

·    در اوایل قرن هجدهم میلادی وضع اقتصادی آشفته ای در اسپانیا بر قرار بود.

 

۲

·    این به اصطلاح «فساد اسپانیائی» با ایدئولوژی یزوئیتیسم   مبتنی بر رفرماسیون ستیزی انطباق کامل داشت.

 

۳

·    این بیماری سیاسی و اقتصادی رژیم ارتجاعی اسپانیائی در قرن شانزدهم و به ویژه هفدهم میلادی به سبب تضادهای قدرت های فئودالی رقیب حفظ شده بود.

 

۴

·    در اسپانیا «اشرافیت به نازلترین درجه خفت خود سقوط کرد، بی آنکه امثیازات خود را از دست بدهد و شهرها قدرت قرون وسطائی خود را از دست دادند، بی آنکه اعتبار مدرنی کسب کنند.»

·    (مارکس و انگلس «کلبات»، جلد ۱۰، ص ۴۴۰)

 

۵

·    از این رو توسعه و خودویژگی روشنگری اسپانیا به وسیله ضعف های اقتصادی و سیاسی بزرگ طبقه متوسط تعیین می شود که نتیجه احتضار کلی صد ساله فئودالیسم بوده است.

 

۶

·    استبداد اسپانیائی در مغایرت با فرانسه و انگلستان با نیروهای فئودالی اتحاد تنگاتنگی داشته است.

 

۷

·     آنسان که اسپانیا در آستانه عصر جدید می بایستی امکان ورود به جهان جدید را به بهای «مستعمره» قدرت های پیشرفته شدن به دست آورد.

 

۸

·    اسپانیا همراه با پرتقال «پیشاهنگ انباشت اولیه سرمایه» (مارکس) شد و دورنمای تاریخی یک توسعه بورژوائی ـ کاپیتالیستی را از دست داد.

 

۹

·    بعد از جنگ بر سر شاهزادگی در اسپانیا یک بوربون فرانسوی به نام فیلیپ پنجم در سال ۱۷۱۲ میلادی تاج شاهی برسر نهاد.  

 

۱۰

·    اسپانیا به مثابه سازنده شمشیر سلطنت هابسبرگ  وفات یافت و در کلیه عرصه ها تحت نفوذ فرانسه قرار گرفت و در طول قرن هجدهم میلادی به میدان آزمایش استبداد روشنگری گرا بدل شد و روشنگری اسپانیا تجسم آن است.

 

ادامه دارد.