خود آموز خود اندیشی (۱۴۳۷)

    

 

 شین میم شین

 

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

مقدمه

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

مقدمه

بخش دوم

(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

 همانطور که ذکرش گذشت،

دیوان سعدی و حافظ از شدت و حدت خودستائی آندو بارها منفجر شده است:

 

حافظ

از طعنه رقیب، نگردد عیار کم

چون زر اگر برند مرا در دهان گاز.

معنی تحت اللفظی:

خلوص عشق حافظ با طعنه رقیب لطمه بر نمی دارد.

به همان سان که اگر زر را به محک بزنند، عیارش را از دست نمی دهد، بلکه اثبات می شود.

 

در این بیت غزل خواجه از تکبراو پرده برمی افتد:

مطلق کردن خلوص علاقه مندی و عشق به خوانین و سلاطین برده دار و فئودال (مثلا تیمور لنگ و غیره) و تحقیر مخالفین (رقیب)

نشانه بیگانگی خواجه با تواضع است.

 

خواجه

در این بیت غزل

دیالک تیک عالی و پست

را

به صورت دیالک تیک زر و زباله و ضمنا به صورت دیالک تیک عاشق و رقیب (دیالک تیک حافظ و عرفای انقلابی) بسط و تعمیم می دهد.

 

ادامه دارد.

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) رئالیسم (واقع گرایی) (۱)

Buhr, Manfred 

(1927-2008) 

پروفسور دکتر مانفرد بور

(۱۹۲۷ ـ ۲۰۰۸)

برگردان

 شین میم شین

   

 

۱

·    رئالیسم به معانی مختلف زیر به کار می رود:

 

الف

رئالیسم به مثابه یک جریان فلسفی

 

۱

·    رئالیسم ـ به معنی وسیع کلمه ـ نامی برای جریانات زیر است:

 

الف

·    برای جریان ایدئالیستی ـ عینی

 

ب

·    برای جریان متافیزیکی ـ معرفتی ـ نظری اصلی اسکولاستیک.

 

پ

·    رئالیسم ـ به معنی محدود کلمه ـ از نحوه و نوع پاسخ به مسئله مفاهیم عام (یونیورسال ها)  نشئت می گیرد.

 

 پاسخ رئالیسم به مسئله مفاهیم عام

 

·    حل مسئله مفاهیم عام از سوی رئالیسم را می توان به شرح زیر فرمولبندی کرد:

 

۱

·    رئالیسم، عام را رئال (واقعی) تلقی می کند.

 

منفرد، خاص، عام

 

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/10907

 

۲

·    رئالیسم بر آن است که عام حاوی درجه رئالیته (واقعیت) برتری است و در مقایسه با چیزهای منفرد  حاوی وجود برتری است.

 

 ۳

·    رئالیسم بر آن است، که مفاهیم عام قبل از چیزهای منفرد وجود داشته اند!

 

۴

·    به عبارت دیگر، رئالیسم در مفاهیم عام، عامی را می بیند که در خارج از ضمیر (شعور) انسانی و مستقل از آن وجود دارد، ضمنا قبل از چیزهای منفرد وجود دارد، یعنی بر چیزهای منفرد مقدم است.

 

(مثال:

انسان مفهوم عامی است و حوا و آدم افراد  منفردی اند.

این ادعا که انسان قبل از حوا و آدم وجود داشته است، نشانه وارونه اندیشی و وارونه بینی است.

عام (انسان) از تجرید حوا و مینا و حسن و حسین تشکیل می یابد.

یعنی

حوا و غیره (منفرد)

مقدم بر مفهوم عام انسان اند.

چنار و نارون و بید (منفرد)

مقدم بر مفهوم عام درخت اند.

مترجم)

 

۵

·    رئالیسم بر آن است که عام در خدا وجود دارد.

 

۶

·    از دیدگاه رئالیسم، عام عبارت است از کل چیزهای مشخص و منفرد و به دلیل وجود پیشاپیش عام (خدا) است که چیزهای منفرد وجود پیدا می کنند.

 

۷

·    رئالیست ها فقط برای مفاهیم عام (یونیورسال ها)، هستی واقعی قائلند.

·     مفاهیم عامی که به وسیله دانش بی واسطه، بی نیاز از طرق و وسایل دیگر حاصل می آیند.

 

۸

·    برخی از نمایندگان رئالیسم، به طرز غلوآمیزی استدلال می کنند که انسان منفردی که در مقابل ما ایستاده، فقط تا آنجا که بیانگر «بشریت» ـ به مثابه عام ـ باشد، رئال (واقعی) است، یعنی وجود دارد.

 

۹

·    منفرد و یا فردی، یعنی آنچه که انسانی را به این و نه به آن انسان بدل می کند، یعنی به انسان مشخص بدل می کند، در مقایسه با «بشریت» ـ به مثابه عام ـ غیرواقعی، مجازی، بی اعتبار و تصادفی محض است.

 

۱۰

·    رئالیست ها بر آنند که «بشریت» رئال است و نه انسان های منفرد.

 

ادامه دارد.

هگل برای نوآموزان (۱)

 

گئورگ ویلهلم فردریش هگل 

(۱۷۷۰ ـ ۱۸۳۱)

 

برگردان

شین میم شین

۱۸. ۵ . ۲۰۲۶

هگل

ایدئآلیسم آلمانی را به کمال خود رسانده است

 و

فراگیرترین و یکپارچه ترین سیستم قلسفه آلمان را پدید آورده است.

نامورترین شاگرد هگل، کارل مارکس بوده است

و

معروفترین اثر او، فنومنولوژی (پدیده شناسی) روح (جان) بوده است که در سال ۱۸۰۷ تألیف یافته است.

 

بخش اول

شعور

(روح)

فقیرترین غنا و یا یقین حسی.

 

۱

مسئله واقعیت، فقط مسئله هگل نیست.

 

۲

واقعیت چیست؟

 

۳

رئالیته چیست؟

 

۴

این سؤالات عادی به نظر می رسند.

 

۵

اما در تحلیل نهایی،عمیقا فلسفی اند.

یعنی

خصلت فلسفی دارند.

 

۶

عوام التاس شاید بگویند:

«من فققط به چیزی ایمان می آورم (چیزی را باور می کنم) که می بینم.»

 

۷

این حرف مختصر و موجز عوام الناس

دال بر نادانی است.

برای اینکه بشر علاوه بر حس بینایی، حواس دیگری نیز دارد.

 

۸

همان افراد می توانند بگویند:

«من فققط به چیزی ایمان می آورم (چیزی را باور می کنم) که با حواس پنجگانه ام حس می کنم.»

 

۹

این ادعا گامی به پیش است.

ولی اگر کسی بدان بسنده کند، دست به گریبان مشکلات بیشمار خواهد شد.

 

۱۰

برای اینکه او به مدد حواس پنجگانه عاجز از احساس چیزهای زیر خواهد بود که انکارشان آسان نیست:

عشق

اشتیاق

حسرت

اندوه

همدردی

....

 

ادامه دارد.