مقبره و سردیس مهدی اخوان ثالث
درنگی
از
شین میم شین
۱
خدا ما را از این الله اهریمن رها سازد
یقین اهریمن و الله همدستند حافظ جان
معنی تحت اللفظی:
حافظ جان،
خدا ما از شر الله اهریمن رهایی بخشد.
شکی نیست که الله و اهریمن متحد یکدیگرند.
مخاطب اخوان در سراسر این شعر ، حافظ است.
سؤال این است که چرا و به چه دلیل؟
مگر حافظ همفکر و همنظر اخوان بوده است؟
حافظی که کناب همین الله را به هشت روایت ازبر کرده بوده است و خوانده است.
حافظی که خواجه (صاحب رهی و بنده و غلام) و بهترین رفیق تیمور لنگ خونریز بوده است.
شجاع‌الدین تیمور گورکانی، مشهور به امیر تیمور یا تیمور لنگ
(۷۱۵–۷۸۳ ه.خ / ۷۳۶–۸۰۷ ه.ق / ۱۳۳۶–۱۴۰۵ م) فاتح تُرکی-مغولی، نخستین امیر گورکانی (تیموری) و پایه‌گذار این دودمان است، که در بیش‌تر سرزمین‌های آسیای مرکزی و غربی فرمان راند.
امپراتوری تیموری یا امپراتوری گورکانی دودمانی ترک‌تبار با فرهنگ ترکی-ایرانی بود.
تیمور در زبان ترکی جغتایی به معنای «آهن» است و از او با القاب «امیر تیمور»، «تیمور لنگ»، «تیمور گورکانی»، «تیمور جهانگشا»و «صاحبقران» یاد شده است.
عمدتاً از وی به‌خاطر فتوحات گسترده و بی‌رحمانه از هند و روسیه تا دریای مدیترانه و برای دستاوردهای فرهنگی امپراتوری تیموری یاد می‌شود.
تیمور پسر تراغای، از ملاکین شهر کَش ماوراءالنهر بود و در ۲۵ شعبان ۷۳۶ ه.ق (۷۱۴ ه.خ) در شهر کش به دنیا آمد. طایفه‌اش از شاخهٔ «برلاس» فرارود بود، تیمور ادعا می‌کرد، که نسب‌اش به چنگیز خان می‌رسد.
اخوان احتمالا قادر به شناخت حافظ نبوده است.
در نتیجه خیال کرده است که حافظ شخصیتی انقلابی و مترقی و ضد مذهبی بوده است.
ما بخش مهمی از اشعار حافظ را در روند تحلیل آثار و اشعار سعدی مورد تحلیل مارکسیستی قرار داده ایم.
مراجعه کنید
به
خود آموز خود اندیشی
https://hadgarie.blogspot.com/2026/10/blog-post_493.html
۲
خدا ما را از این الله اهریمن رها سازد
یقین اهریمن و الله همدستند حافظ جان
منظور اخوان از خدای رهایی بخش چیست؟
مگر خدا ترجمه الله عربی به فارسی نیست؟
ایراد این بیت شعر اخوان در یکسان قلمداد کردن الله و اهریمن
(الله، همان اهریمن است و الله اهریمن)
از سویی
و
متحد یکدیگر قلمداد کردن الله و اهریمن
از سوی دیگر
است.
اخوان احتمالا معنی اتحاد (همدستی) را نمی داند.
۲
سیه کاران در میخانه ها بستند حافظ جان
خم و مینا و جام باده بشکستند حافظ جان
معنی تحت اللفظی:
هواداران خمینیسم سیه کار میخانه ها را با می و جام و خم و مخلفات با خاک یکسان کردند.
یکی از دلایل مخاطب قرار گرفته شدن حاافظ، تجلیل او از می و میخانه و میفروش و غیره است.
اخوان به سبب بیسوادی نظری
نمی داند که چرا حافظ از می و میخانه و میفروش و غیره تحلیل کرده است؟
مشخصه بارز شراب از کار افنداختن کارخانه مغز بشر و جانور است و حافظ نماینده سرسخت ایراسیونالیسم (خردستیزی) بوده است.
حافظ به لحاظ نظری (تئوریکی) فرسنگ ها عقب مانده تر از کریم (مؤلف قرآن) و سعدی بوده است.
محتوای غزلیات حافظ را منفی ترین و ارتجاعی ترین و ضد عقلی ترین بخش افکار سعدی تشکیل داده است.
حافظ حرفی ندارد که سعدی نزده باشد.
نعیین کننده خطوط اساسی ضدیت حافظ با عرفان هم سعدی بوده است.
ادامه دارد.
