دایرة المعارف روشنگری

۱۴۰۵ آبان ۵, سه‌شنبه

فرهنگ مفاهیم سیاسی (م) ماتریالیسم (۳)

هیئت تحریریه کلکتیو (دسته جمعی)

برگردان

شین میم شین

۱۸

· ماتریالیسم در واقع، بیانگر گرایشات طبقات اجتماعی، اقشار اجتماعی و جنبش های اجتماعی پیشرفت طلب بوده است و است.

۱۹

· اولین نگرش های ماتریالیستی قرن ها قبل از محاسبه زمانی ما (قبل از میلاد) در هندوستان و چین توسعه یافته اند.

۲۰

· فلسفه ماتریالیستی در فرم سیستماتیزه گشته اش (منظمش) در یونان باستان کلاسیک (آنتیک) (قرن ششم قبل از میلاد) پدید امده است.

۲۱

· نقطه اوج ماتریالیسم یونان باستان کلاسیک را فلسفه دموکریت تشکیل می داد.

۲۲

· دموکریت بر آن بود که کل جهان از اتم ها، یعنی از آخرین ذرات لایتجزاء تشکیل می یابد.

۲۳

· دموکریت به تأسیس اتمیسم (اتمیستیک) می پردازد.

اتمیسم

(اتمیستیک)

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/7743

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/7742

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/7720

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/7734

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/7741

پایان

۲۴

· در دوران فئودالیسم اگر چه در اروپا، حیات فکری تحت سلطه مذهب و فقه (تئولوژی) بود، اما این سبب نشد که ایده های ماتریالیسم فراموش شوند.

۲۵

· شکوفایی و رونق نوین ماتریالیسم بر مبنای فرماسیون افتصادی سرمایه داری در حال تشکیل توسعه یافت.

۲۶

· این رونق نوین ماتریالیسم بیانگر فکری منافع طبقاتی بورژوازی نوخاسته در مبارزه اش بر ضد جامعه فئودالی و ایده ئولوژی فیودالی (فقه و مذهب) بود.

۲۷

· از این رو، جهان بینی ماتریالیستی که توسط فلسفه بورژوایی پدید آمده بود، با علم الاشیاء (علوم طبیعی) پیوند تنگاتنگی داشت و ضمنا بر ضد مذهب و فقه (تئولوژی) بود.

دین

(مذهب)

https://hadgarie.blogspot.com/2025/07/blog-post_213.html

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16638

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16565

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16569

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16575

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16581

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16583

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16586

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16591

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16596

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16601

۱۰

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16608

۱۱

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16613

۱۲

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16618

۱۳

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16624

۱۴

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16628

۱۵

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16633

۱۶

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/16637

پایان

ادامه دارد.

انتقاداتی از هانا آرندت (۱۰۸)

انتقاداتی از هانا آرندت

مشخصیت کاذب فنومنولوژیکی و نیهلیسم اخلاقی

گاربزن

سال ۲۰۲۰

نشر انجمن دیالک تیک

(انجمن پیشبرد تقکر دیالک تیکی)

(Hertzstrasse 39

30827 Garbsen)

Erinnyen

Zeitschrift für materialistische Ethik

برگردان

شین میم شین

ارزیابی جمعبندانه فلسفه توسط هانا آرندت

ادامه

۱۴

Caput mortuum

caput mortum

caput mortem),

یک اصطلاح لاتین است که در کیمیاگری به معنای ماده بی فایده باقی مانده از یک عملیات شیمیایی مانند تصعید و مظهر زوال و زوال است. کیمیاگران این باقیمانده را با یک جمجمه تلطیف‌شده انسان، یعنی سر مرگ واقعی، نشان دادند.

ویکی‌پدیا (فارسی)

برای هگل این چنین ماهیتی، کاپوت مورتوم است.

هگل ماهیت را به مثابه قانون پدیده ها قلمداد می کند.

(هگل، «منطق» ۲، ص ۱۵۳)

(ماهیت

قانون پدیده ها نیست.

قوانین بر پایه ماهیت ها تعیین می شوند.

ماهیت جفت دیالک تیک پدیده است و نقش تعیین کننده در دیالک تیک پدیده (فنومن، نمود، ظاهر) و ماهیت (ذات، بود، باطن)، از آن ماهیت (ذات، بود، باطن) است.

دیالک تیک پدیده و ماهیت در افکار عمومی ایران به صورت دیالک تیک ظاهر و باطن از دیرباز شناخته شده و به رسمیت شناخته شده است.

نقش تعیین کننده در دیالک تیک ظاهر و باطن هم از آن باطن است.

نکته باریک تر از مو این است

که

پدیده های بیشماری می توانند ماهیت واحدی داشته باشند

(دزدی، خودفروشی، آدم فروشی، رشوه گیری، رشوه دهی، جنایت، قساوت، خریت، خردستیزی، خیانت، خودپرستی، بی پرنسیبی و لومپنی و غیره می توانند ماهیت واحدی به نام فرماسیون اقتصادی سرمایه داری ـ امپریالیستی داشته باشند)

ماهیت های بیشماری هم می توانند پدیده واحدی را در پی داشته باشند.

(ماهیت طبقاتی و فرماسیونی ـ اقتصادی فحشاء هم می تواند نظام برده داری باشد، هم نظام فئودالی و هم نظام سرمایه داری.)

این نکته باریک تر از مو

در مورد فرم و محتوا هم صادق است:

در فرم های بیشمار می توان محتوای واحدی را عرضه کرد

(مثلا در لیوان و کوزه و فنجان و پیاله و قابلمه و کاسه (فرمهای بیشمار) می توان شراب (محتوای واحد) عرضه کرد)

محتواهای بیشمار را هم می توان در فرم واحدی نگهداشت.

(مثلا آب و شراب و مربا و عسل و زهر و شربت (محتواهای بیشمار) را می توان ر فرم واحدی مثلا کوزه نگهداشت.

مترجم)

۱۵

مفهوم ماهیت در تجزیه و تحلیل مارکس از سرمایه نیز به کار رفته است.

۱۶

ادموند هاسرل

(۱۸۵۹ ـ ۱۹۳۸)

فیلسوف و ریاضی دان اطریشی

از مؤسسین فنومنولوژی

او فلسفه را از پرداختن به مسائل دنیوی نهی می کرد.

از دید او

فلسفه می بایستی به تحلیل پدیده ها قناعت کند.

او مخالف پسیکولوژیسم هم بود

که

قانون منطق را مبتنی بر روندهای روانی می داند

به

انکار اصولی عینیت می پردازد.

جریانات زیر تحت تأثیر هاسرل بوده اند:

اگزیستانسیالیسم پونتی، سارتر و هایدگر

تئوری انتقادی تئودور آدورنو

جامعه شناسی آلفرد شولتسه

آثار او بر ۴۰ هزار صفحه بالغ می شوند:

در باره عدد

فلسفه حساب

فلسفه به مثابه علم سختگیر

ایده هائی راجع به فنومنولوژی و فلسفه فنومنولوژیستی

در اثار هاسرل و پوزیتیویسم منطقی چنین مفهومی از ماهیت مردود تلقی می شود.

(مراجعه کنید به جایگزینی ماهیت با دوران در ادامه همین مطلب)

پوزیتیویسم منطقی

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/11694

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/11698

پایان

۱۷

گوتلوب فرگه (۱۸۴۸ ـ ۱۹۲۵)

فیلسوف، ریاضی دان و منطق دان آلمانی

توسعه دهنده زبان فرمال و دلایل فرمال که بنیانی برای فن کومپیوتر و انفرماتیک کنونی اند.

برتراند راسل و لودویگ ویتگن اشتاین متأثر از او بوده اند.

آثار:

فونکسیون و مفهوم

مفهوم و شیئ

فونکسیون به چه معنی است؟

در منطق (لوژیستیک) فرگه حتی اندیشیدن به قضاوت یونیورسال مجاز دانسته نمی شود.

۱۸

در قاموس فرگه فقط قضاوت کلی عام وجود دارد.

یعنی

«همه چیز، عناصرند و غیره»، آنچه که در قاموس کانت «یونیورسل» نامیده می شود، بر خلاف «یونیورسال» که به معنی بالضروره عام است.

۱۹

هانا آرندت از متدی (اسلوبی، روشی) پیروی می کند که بنا بر آن، باید از مثال هایی استفاده کرد که مبتنی بر شناخت حسی قابل تجربه اند.

۲۰

یعنی

او فقط تجربه بیواسطه را مجاز به زبان باز کردن می داند.

۲۱

یعنی

فقط گشتاور نراتیو (روایتی) را مورد تأکید قرار می دهد.

۲۲

یعنی

«عقل (فهم) سلیم (سالم) بشری» را بر تئوری ها به ترجیح می دهد.

۲۳

یعنی

قانون دانش را استدلال و اثبات می کند و به عنوان بازیچه ای به خدمت می گیرد.

۲۴

بنابرین، می توان گفت که هانا آرندت در سنت پوزیتیویسم منطقی و در تحلیل نهایی در سنت ایده ئولوژیکی قرار دارد.

۲۵

متد فنومنولوژیکی (متد مبتنی بر فنومن ها و یا پدیده ها و یا نمودها و یا ظواهر امور) هانا آرندت به معنی تقلیل نظرات خویش به مشخصیت کاذب است.

مجرد و مشخص

https://hadgarie.blogspot.com/2018/11/blog-post_24.html

https://hadgarie.blogspot.com/2018/11/blog-post_61.html

پایان

۲۶

این قبل از همه در رابطه با نظرات تاریخی و التقاطی (اکلکتیکی) او راجع به انسان ها مؤثر واقع می شود.

۲۷

این متد هانا آرندت بی اعتنا به تعیین ماهیت می ماند.

۲۸

از تعیین ماهیت فراتر از دوران هم اصلا نمی تواند حرفی بر زبان آید.

ادامه دارد.