آذر و احسان طبری
پژوهشی از احسان طبری
راجع به ارزیابی و شناخت شخصیت انسانی
(مجله “دنیا” دوره دوم، سال ششم، شماره ۴ زمستان ١٣۴۴)
درنگی
از
شین میم شین
طبری
چگونه مى توان دانست کسى نیک است یا بد، منفى است یا مثبت؟
انبوهى از صفات انسانى نیکو وجود دارد
مانند عاطفه و وفادارى ،
صداقت و صراحت،
سادگى و فروتنى،
عفت و خوددارى
بزرگوارى و جوانمردى
دلسوزی و مهربانی
بذل و بخشش
طبری
برای تمیز «شخصیت» (شخص) مثبت از منفی، معیار هایی توسعه داده است.
طبری
گذشت و فداکارى
مشخصه مهم و تعیین کننده شخصیت از دید طبری باز هم چیزی اخلاقی ـ رفتاری است:
شخصی به شرطی شخصیت تلقی می شود که هم اهل گذشت باشد و هم اهل فداکاری.
یعنی
هم از گناهان این و آن گذشت کند
(آنها را مورد عفو و بخشش قرار دهد)
و
هم
از منافع خود صرفنظر کند.
(منافع شخصی خود را فدای منافع طبقاتی و جامعتی و نوعی و مصلحتی خود بکند.)
گشت و فداکاری
را
ضمنا می توان به معنی به خطر اندازی منافع خود معنی کرد.
طبری
ادب و نزاکت
داشتن ادب و نزاکت
آخرین مشخصه و معیار شخصیت و در واقع شخص ایدئال طبری است.
منظور از ادب چیست؟
ادب
یکی از سجایای اخلاقی اشرافیت برده دار و فئودال و روحانی است.
بی ادب محروم شد از لطف رب
مولانا
منظور طبری این است که شخصیت نباید لات و لاشخور و فحاش و دهندریده باشد.
نزاکت
به معنی ملایمت و ملاطفت و غیره است.
ادب و نزاکت
مشخصات رفتاری و گفتاری و اخلاقی فرمال و صوری و سنتی و سطحی اند.
چه بسا فرمالیسم محض (هگل) و بی محتوا هستند.
فرمی از تزویر و تظاهر و تئاتر و تقیه و ریا هستند.
اگر همین مؤدبان و نزاکت پیشگان مورد نظر طبری را در هماندیشی به بن بست برانی، ماهیت خود را نمودار می سازند.
همین اجامر با عمامه و بی عمامه جماران
اهل ادب و نزاکت اند، بی آنکه بتوانند شخصیت محسوب شوند.
بی کمترین تردید و تعجیل می توان گفت که بی شخصیت اند.
چه بسا فاقد کمترین موضع فکری و نظری و عملی اند.
خایه مالان طراز اول اند.
نان به نرخ لحظه می خورند و نه حتی به نرخ روز.
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر