قرآن کریم از دیدی دیگر سوره توبه (التوبة) (۶۱۶)

 ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ ۙ وَأَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكَافِرِينَ﴾
[ التوبة: ۲]

پس چهار ماه به شما مهلت داده شد كه در اين سرزمين سير كنيد، و بدانيد كه از خدا نتوانيد گريخت، و اوست كه كافران را رسوا مى‌سازد.  

کریم 

در این آیه،  برای اثبات سیطره همه جایی خدا، محک تجربه را به خدمت می گیرد:

تجربه ۴ ماهه سفر به اقصا نفاظ کشور و مشاهده حضور همه جایی خدا و ایمان آوردن به عظمت او.

البته  منظور کریم از  مشاهده حضور همه جایی خدا نه به مدد حواس پنجگانه، بلکه به مدد خیال است.

مثال:

افنادن به چاهی و بیرون آمدن به هر مصیبتی و جا زدن آن به مثابه حمایت غیبی.

 

اوست كه كافران را رسوا مى‌سازد.

کریم 

در این آیه، همان محک تجربه را در مورد رسوایی کفار فراموش می کند و رسوایی و خوشنامی افراد را به گردن خدا می اندازد.

کسی با محک نجربه رسوا و خوشنام نمی شود.

همه به خواست خدا و به دست خدا خوشنام و بدنام می شوند.

حافظ بهتر از کریم می  دانست که از این خبرها نیست:

 

خوش بود گر محک تجربه آید به میان

تا سیه روی (رسوا) شود هر که در او (و یا هر چه در آن) غش باشد.

 

ادامه دارد.