خود آموز خود اندیشی (۱۵۳۱)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم   

 

حافظ کل تئوری بنیاد ارتجاعی ـ فئودالیستی ـ فاشیستی سعدی را از آن خود می کند:

 

۲

ذره را تا نبود همت عالی، حافظ

طالب چشمه خورشید درخشان نشود.

پیش شرط طلب چشمه خورشید درخشان توسط ذره، همت عالی آن است.

 

حافظ در این بیت غزل

طبقه بندی برده داری و فئودالی بشریت به عالی و پست را

به عالم ذرات حتی تعمیم می بخشد:

اکثریت ذرات به سوی خورشید پرواز نمی گیرند.

برای اینکه فاقد همت عالی اند.

فقط ذره ای که دارای همت عالی باشد (اشرف ذرات باشد) قادر به پرواز به سوی خورشید است.

بر اساس همین طبقه بندی ارتجاعی ـ فئودالیستی ـ فاشیستی است که نباتات به سرو آزاد و سنجد و بادام و فندق به  برده طبقه بندی می شوند

و

حیوانات به اسب تازی و خر و استر و گاو نانجیب.

 

ادامه دارد.