دایرة المعارف روشنگری: فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) رهایش (ایمانسیپاسیون)

۱۴۰۵ اردیبهشت ۲۵, جمعه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) رهایش (ایمانسیپاسیون)

Frauen demonstrieren 1912 für das Frauen-Wahlrecht in Deutschland.

پروفسور دکتر ولفگانگ پطر ایشهورن

برگردان

شین میم شین

رهایش آغازین

· رهایش در حقوق روم، به معنی اعطای آزادی از سلطه رئیس خانواده به هر کدام از اعضای خانواده بود.

رهایش به طور کلی

· رهایش به طور کلی به سه معنی زیر به کار می رود:

· به معنی رهایش از وابستگی ئی که به پایمال گشتن حقوق و حرمت و عزت افراد منجر می شود.

· به معنی رهایش از هر آنچه که کهنه و فرتوت است

· (مثلا پیشداوری ها)

· به معنی کسب استقلال و خودمختاری.

*****

· مفهوم «رهایش» در تئوری جامعتی مارکسیستی ـ اغلب ـ به مثابه مفهومی در رابطه با تغییرات جامعتی و طبقاتی مشخص در مناسبات اجتماعی به کار می رود که به رهایش طبقات، گروه ها و یا افراد (که باید در محتوای واقعی خود تعیین شود) منجر می شود.

· مارکس مفاهیم زیر را به همین معنا به کار می برد:

الف

رهایش سیاسی

· «رهایش سیاسی» به مثابه گشتاوری در انقلاب بورژوائی ـ دموکراتیک و به مثابه گشتاوری در مبارزه به خاطر احراز مناسبات بورژوائی ـ دموکراتیک.

رهایش انسانی

· «رهایش انسانی» و همچنین رهایش انسان های زحمتکش، به مثابه انقلاب سوسیالیستی و سازماندهی مناسبات جامعتی سوسیالیستی.

· مسئله رهایش زن یکی از مسائلی است که دارای برد جامعتی و تاریخی بزرگی است.

· مسئله رهایش زن نه فقط یک مسئله سیاسی ـ حقوقی مربوط به برابری زن و مرد، بلکه یک مسئله بخصوص چندلایه اقتصادی و سیاسی ـ جامعتی است که شامل نکات زیر می گردد:

الف

· رهاسازی طبقات زحمتکش از استثمار