بوستان
باب چهارم
در (باب) تواضع
مقدمه
(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
حکایت
مقدمه
بخش دوم
(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
سپهر اش به جائی رسانید کار
که شد نامور لؤلؤ شاهوار
معنی تحت اللفظی:
فلک با مشاهده تواضع قطره کار را به جایی رساند که قطره لؤلؤ (مروارید) اعلی شود.
سپهر از برای تو فراش وار
همی گستراند بساط بهار.
معنی تحت اللفظی:
چرخ فلک (سپهر) بسان فرش پهن کننده ای، بساط بهار را برای تو پهن می کند.
حافظ
سیر سپـهر و دور قمر را چه اخـتیار
در گردشـند بر حسب اختیار دوسـت
معنی تحت اللفظی:
حرکت چرخ فلک (سپهر) و کره ماه نه اختیاری (نه مبتنی بر آزادی) آنها، بلکه جبری (ضروری) است.هر دو بنا بر اختیار دوست در گردشند.
حافظ
مباش بی می و مطرب، که زیر طاق سپهر
بدین ترانه غم از دل بدر توانی کرد.
معنی تحت اللفظی:
می و مطرب در زیر ظاق فلک قادر به غم زدایی از دل اند.
سپهر
در این بیت غزل خواجه به معنی آسمان به کار رفته است که در بهترین حالت فرم است و نه سوبژکت.
نه غزبال خونریز خون آشام، نه تحول بخش قطره باران به لؤلؤ و غیره.
مجوی، عیش خوش از دور باژگون سپهر
که صاف این سر خم، جمله دردی آمیز است.
معنی تحت اللفظی:
از دور فلک (سپهر) واژگون انتظار خوشی نداشته باش.
برای اینکه صافی این خم حاوی درد است.
خواجه
در این بیت غزل،
سپهر را اولا به آسمان گردنده تشبیه می کند.
ثانیا به خم شراب تشبیه می کند.
خمی که حتی صافی اش خالص و صاف نیست.
تشبیه آسمان به کاسه وارونه کسب و کار همیشگی خواجه بوده است.
به نظر سعدی و حافظ، سرنوشت چیزها، پدیده ها و سیستم ها (انسانها) در آسمانها رقم می خورد.
در خارج از انسانها.
بوسیله نیروهای ماورای طبیعی، ماورای جامعتی.
،ماورای انسانی و ماورای زمینی.
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر