فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۵۲)

  

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

روشنگری روس

  

۱۱

·    در توسعه بعدی روشنگری روس با اوجگیری انقلاب نوین در اواسط قرن نوزدهم میان جناح دموکرات و لیبرال روشنگری روس انشعاب صورت می گیرد.

 

۱۲

·    در روسیه روندی در مرحله بالاتری تکرار می شود که ما در نیمه دوم قرن هجدهم در فرانسه شاهدش بوده ایم:

 

الف

·    «انقلابیون رزنوچیتسی» (دوبرول یوبوف و چرنیشفسکی) رهبری جنبش روشنگری روس را به دست می گیرند و تلاش می کنند تا ایده انقلاب دهقانی را با آموزه های سوسیالیست های اوتوپیکی (تخیلی) پیوند دهند.

·    (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۵، ص ۱۸)

 

ب

·    آنها به مثابه متفکران بزرگ جنبش روشنگری مقام خاصی در تاریخ ایده های قرن نوزدهم احراز می کنند.

 

۱۳

·    انگلس دوبرول یوبوف و چرنیشفسکی را «دو لسینگ سوسیالیستی» نام می دهد.

·    (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۵، ص ۱۸)

 

۱۴

·    علاوه بر دموکرات های انقلابی، روشنگران لیبرال روسی نیز (اگرچه به طور مشروط) نقش مترقی بازی کرده اند.

·    (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۲، ص ۵۱۷)

 

۱۵

·    لنین می نویسد:

 

الف

·    «لیبرال های سال های ۶۰ قرن نوزدهم میلادی و چرنیشفسکی نمایندگان دو جریان تاریخی بوده اندو

·    دو نیروی تاریخی که از گذشته تا حال سرنوشت مبارزه برای ایجاد روسیه نوین را تعیین می کنند.

 

ب

·    چرنیشفسکی سوسیالیست اوتوپیکی (تخیلی) بود، که رؤیای رسیدن به سوسیالیسم از طریق همبود روستائی قدیمی، نیمه فئودالی و دهقانی را در سر داشت.

 

پ

·    اما چرنیشفسکی فقط یک سوسیالیست اوتوپیکی (تخیلی) نبود.

 

ت

·     او علاوه بر این یک دموکرات انقلابی بود و می توانست بر کلیه حوادث سیاسی دوران خود با روحیه ای انقلابی تأثیر مثبت گذارد.

 

ث

·    لیبرال ها ایدئولوگ های بورژوائی بوده اند و خواهند بود که نمی توانند خواهان نظام ارباب و رعیتی باشند، ولی از انقلاب هراس دارند.

·     از جنبش توده ها هراس دارند که قادر به براندازی سلطنت و امحای قدرت زمینداران است.»

·    (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۷، ص ۱۰۶)

 

۱۶

·    نکته قابل توجه در روشنگری روس در قرن نوزدهم عبارت است از اینکه آن نه فقط نشاندهنده بارز روند توسعه از روشنگری به سوسیالیسم علمی، بلکه علاوه بر آن نشاندهنده روند توسعه از انقلاب بورژوائی ـ دموکراتیک به انقلاب سوسیالیستی پرولتری است.

 

۱۷

·    بی دلیل نیست که لنین از سه نسل، از سه طبقه صحبت می کند که در انقلاب روس مؤثر بوده اند:

 

الف

·    اشرافزادگان و زمیداران انقلابی

 

ب

·    انقلابیون رزنوچیستی  

 

پ

·    پرولتاریای انقلابی.

 

پایان

ادامه دارد.