بوستان
باب چهارم
در (باب) تواضع
مقدمه
(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
مقدمه
بخش دوم
(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
همانطور که ذکرش گذشت،
دیوان سعدی و حافظ از شدت و حدت خودستائی آندو بارها منفجر شده است:
حافظ
شکرشکن شوند همه طوطیان هند
زین قند پارسی که به بنگاله می رود.
معنی تحت اللفظی:
شعر حافظ به شیرینی قند است و ادبای هند با خواندن اشعار حافظ که به شهر بنگال می رود، قند خوار خواهند شد.
خواجه در این بیت غزل نیز به ستایش مبالغه آمیز از شعر خود می پردازد.
بی انکه بداند که شیوایی شعر حافظ نه زیبایی محتوایی، ماهوی، معنوی، بلکه زیبایی صوری و فرمال و سطحی و ساختاری است.
زیبایی صوری اما به قول دقیق و درست سعدی ثانوی است.
صورت زیبای ظاهر هیچ نیست
ای برادر سیرت زیبا بیار
معنی تحت اللفظی:
زیبایی صوری و ظاهری ثانوی و سطحی و ساختاری و نمادین است.
زیبایی ماهوی، ذانی، اولین و عمقی زیبایی سیرتی است.
سعدی
در این بیت شعر
دیالک تیک فرم نمودین و محتوای ماهوی
را
به صورت دیالک تیک صورت و سیرت بسط و تعمیم می بخشد و بسان مارکس نقش تعیین کننده را از آن محتوای ماهوی (سیرت) می داند:
مارکس
در دیالک تیک وجود و شعور (ماده و روح) نقش تعیین کننده از آن وجود (ماده) است.
محتوا و ماهیت طبقاتی شعر حافظ ارتجاعی است.
نه شهد، بلکه شرنگ است.
نه شیرین، بلکه تلخ تر از زهر است.
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر