۱۴۰۵ آذر ۱, یکشنبه

خود آموز خود اندیشی (۱۵۵۵)

Der Denker 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.
 

به اخلاق با هر که بینی، بساز

اگر زیردست است، اگر سرفراز

معنی تحت اللفظی:

با همه مردم بدون استثناء (چه عضو طبقات حاکمه باشند و چه عضو توده) با خوش اخلاقی رفتار کن.

 

تو شیرین زبانی ز سعدی بگیر

ترش روی را گو:

«به تلخی بمیر.»

معنی تحت اللفظی:

در زمینه شیرین زبانی، سعدی را سرمشق خود قرار بده.

مرگ بر ترش روی.

  

این یکی از کشفیات بزرگ و اعتقادات اصلی سعدی در باره خویشتن خویش است:

 

(سعدی، «دیوان غزلیات»، ص ۱۳۴)

من دگر شعر نخواهم که نویسم که مگس

زحمتم می دهد، از بس که سخن شیرین است.

 معنی تحت اللفظی:

شعر سرودن باعث دردسر می شود.

برای اینکه از بس سخنم شیرین است، مگس کلافه ام می کند.

 

این خودستایی فرمالیستی سعدی، بدترین بی حرمتی به خویشتن خویش است.

اشعار و آثار سعدی

فقط به لحاظ فرم زیبا نیستند.

محتوای فکری و فرهنگی و فلسفی و به ویژه، اسلویی (متدیکی، متدئولوژیکی) انها غول آسا ست.

 

از همین خودستایی فرمالیستی می توان دریافت که دیالک تیک سعدی نه آگاهانه، بلکه ناخودآگاهانه و خود به خودی است.

در غیر این صورت معنی اندیشه زیر خود را در می یافت:

صورت (فرم) زیبای ظاهر هیچ نیست.

ای برادر، سیرت (محتوای) زیبا بیار.

 

شیرینی شعر چیزی فرمال است.

تعیین کننده محتوای فکری و فلسفی و تجربی و فرهنگی و اسلوبی شعر است.

یاوه شیرین اصلا نمی تواند به دل خواننده و شنونده بنشیند.

 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر