خود آموز خود اندیشی (۱۵۴۳)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

دمی سوزناک از دلی با خبر

قوی تر که هفتاد تیغ و تبر

معنی تحت اللفظی:

نفس سوزناکی از دل دانشمندی اثر بخش تر از هفتاد تیغ و تبر است.

 

سعدی

 در این بیت شعر،

 دیالک تیک مادی و (۱) و دیالک تیک پراتیک و (۲) را به شکل دیالک تیک تیغ و تبر و دم دل  بسط و تعمیم می دهد.

 

سعدی در این بیت شعر، دیالک تیک مادی و فکری و دیالک تیک پراتیک و تئوری را به شکل دیالک تیک تیغ و تبر و دم دل بسط و تعمیم می دهد و پس از وارونه سازی آن، نقش تعیین کننده را از آن فکری و تئوری (دم دل) می داند.

 

بدین طریق حرف مهمتر تر از عمل، نفس شیخ خلوت نشین مؤثرتر از تیغ و تبر توده ها قلمداد می شود.

 

پس به جای تشکل و سازمان و اعتراض و شورش و قیام و یورش و انقلاب، باید پیش خلوت نشین دانا رفت و التماس دعا داشت.

این را می گویند تحمیق و تخدیر توده ها.

 

ادامه دارد.