۱۴۰۵ آبان ۲۷, چهارشنبه

خود آموز خود اندیشی (۱۵۵۱)

Der Denker 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.
 

به اخلاق با هر که بینی، بساز

اگر زیردست است، اگر سرفراز

معنی تحت اللفظی:

با همه مردم بدون استثناء (چه عضو طبقات حاکمه باشند و چه عضو توده) با خوش اخلاقی رفتار کن.

 

 سعدی اما پرورش یافته در مکتب کریم (مؤلف قرآن) است و خودش به این راه حل خود پای بند نیست .

او به پادشاه چنین رهنمود می دهد:

(بوستان، ص ۷۷)

بخور، مردم آزار را خون و مال

که از مرغ بد، کنده به پر و بال

 

جفا پیشگان را بده سر به باد

ستم، بر ستمدیده عدل است و داد.

معنی تحت اللفظی:

جان و مال مردم آزار را غارت کن،

 به همان سان که از مرغ بد پر و بال را غارت می کنی.

سر ستمگران را بر باد بده، ستم بر ستمگر به معنی عدل و داد برای ستمدیدگان است.

 

مفاهیم « مردم آزار»  و «جفاپیشه»  را هر طور هم که معنی کنیم، سعدی مخالف رفتار نرم و دوستانه با آندو است.

سعدی نه از سازش اخلاقی و نرم و دوستانه، بلکه از خوردن خون و مال و کندن پر و بال سخن می گوید.

فقط کافی است مفاهیم انتزاعی « مردم آزار»  و «جفاپیشه»  را جامه مشخص بپوشانی و بنده، غلام، رعیت، پیشه ور، تاجر، کارگر بنامی و خون و مالش را حلال اعلام کنی.

مفهوم «سازش»، مفهومی انتزاعی است.

سعدی باید به این مفهوم انتزاعی جامه مشخص بپوشاند و منظور مشخص خود را از سازش بیان کند.

ظاهرا منظور سعدی از سازش، مدارا با دشمنان است.

 

ادامه دارد.

 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر