۱۴۰۴ آذر ۲۲, شنبه

درنگی در نثر شعر گونه ای از محمّدعلی سپانلو (۷)


  محمّدعلی سپانلو 

 (۱۳۱۹ –  ۱۳۹۴)

 شاعر، روزنامه‌نگار، منتقد ادبی، مترجم و آنتولوژیستِ

درنگی
از
شین میم شین
 

ما این شعر شاملو را هم تجزیه و تحلیل می کنیم تا ببینیم، چه ارتباطی با خاطرات سپانلو دارد:
ترفند شاملو در این شعر بر شمردن مکانیکی و دلبخواهی مفاهیم تصادفی است تا بگوید:
بیرون کش از نیام
از زور و ناتوانی‌ یِ خود هر دو ساخته
تیغی دو دَم!

معنی تحت اللفظی:
ذوالفقاری (شمشیر د ولبه ای) که از قوت و ضعف خود ساخته ای از نیام بیرون بکش.
 
۱
در زیرِ تاقِ (طاق) عرش، بر سفره‌یِ زمین
 
معنی تحت اللفظی:
در پهنه زمین که زیر گنبد آسمان است.
 
شاملو
 در این جمله،
دیالک تیک سیاره زمین و کهکشان 
را
به صورت دوئالیسم زمین و آسمان بسط و تعمیم می دهد و آن را خردستیزانه تخریب می شود.
 
۲
 در نور و در ظلام
 
شاملو
 در این جمله،
دیالم تیک نور و ظلمت 
را
 در سنت مانی پیامبر به صورت دوئالیسم نور و ظلمت بسط و تعمیم می بخشد و تخریب می کند.
 
۳
 در های‌وهوی و شیونِ دیوانه‌وارِ باد
 
شاملو
 در این جمله، 
باد را به صورت انسان لاابالی و ضعیف و ذلیلی تصور و تصویر می کند که کسب و کارش های و هوی و شیون  و زاری خردستیزانه است.

این تصور و تصویر شاملو از باد، نه رئآل (واقعی) است و نه راسیونال (عقلایی).
باد خصلت و ساختار دیالک تیکی دارد:
باد دیالک تیکی از نسیم و توفان (نوازش و کوبش) است.
 
۴
 در چوبه‌های دار
در کوه و دشت و سبزه
در لُجِّه‌های ژرف، تالاب‌هایِ تار
در تیک و تاکِ ساعت
در دامِ دشمنان
 
شاملو
 در این جملات چیزهای بی ربط ناهمخوانی را کنار هم می چیند و افاده می فروشد و عوامفریبی می کند:
 
در چوبه های دار
و
در کوه و دشت و سبزه (؟)، در آب های عمیق ظلمانی دریاها، در تیک تاک ساعت و در تله دشمنان.
این حرف ها هارت و پورت توخالی و بی ربطی بیش نیستند.
 
ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر