۱۴۰۴ اسفند ۱۸, دوشنبه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۱۹)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

۲

روشنگری فرانسه
ادامه
 

دوره دوم روشنگری فرانسه

 

۱

·    دوره دوم روشنگری فرانسه در سال ۱۷۵۰ میلادی شروع می شود.

 

۲

·    با انتشار کتاب موره لی تحت عنوان «قانون نامه جامعه طبیعی» (۱۷۵۵) و با ورود ژان ژاک روسو به صحنه تاریخ و انتشار آثار مهم او در سال ۱۷۵۰ اقشار پائینی طبقه متوسط که هنوز به طور بی واسطه در تشکیل فلسفه روشنگری شرکت نداشته اند، با تمایلات خویش وارد صحنه می شوند و نقش تعیین کننده ای در توسعه روشنگری فرانسه به عهده می گیرند.

 

۳

·    ژان ژاک روسو (۱۷۱۲ ـ ۱۷۷۸) با آثار خود تحت عناوین  «بررسی هائی راجع به علم و هنر» (۱۷۵۰)، «بررسی هائی در زمینه منشاء و مبانی نابرابری میان انسان ها» (۱۷۵۴)،   «هلوئیزه نوین» (۱۷۵۶ ـ ۱۷۵۸)، «امیل» (۱۷۶۲) و با آثار سیاسی اش از جمله «قرارداد اجتماعی» (۱۷۶۲) و با نوشته های دیگرش بیانگر گرایشات خلقی اقشار خرده بورژوائی در دوره قهرمانی انقلابی آنها بوده است، که هستی شان هم با قدرت یابی بورژوازی و هم با تشدید استثمار توسط نیروهای فئودالی حاکم در معرض خطر قرار داشته است.

 

۴

·    ژان ژاک روسو نه تنها مرزهای ایدئولوژی بورژوازی ترقی طلب را عیان می سازد، بلکه علاوه بر آن به مبارزه پیگیر اقشار پائینی طبقه متوسط بر ضد نظام فئودالی ـ استبدادی حاکم حقانیت تئوریکی می بخشد.

 

۵

·    ژان ژاک روسو اعلام می کند که توسعه بشریت از وضع طبیعی تا وضع اجتماعی فعلی دلالت بر آن دارد که تنها جامعه ای که در آن نه فقیر و نه غنی، نه حاکم و نه محکوم وجود داشته باشد و شالوده قدرت سیاسی تنها بر خواست و ارده مردم استوار باشد، می تواند برای همه انسان ها رفاه و سعادت تضمین کند.

 

۶

·    کنسرواتیسم (محافظه کاری) اقتصادی و اجتماعی تئوری روسو (ایدئال روسو عبارت است از «سوسیالیسم» خرده بورژواها و نه سوسیالیسم تولید بزرگ اجتماعی شده) که به ویژه در مساوات طلبی ریاضت کشانه او و در انتقاد قسمی از نظریه پیشرفت ایدئولوگ های بورژوازی ترقی طلب نمودار می گردد و موجب بی دورنمائی استنتاجات پسیمیستی (مبتنی بر بدبینی)  او می شود، غیرقابل انکار است.

 

۷

·    اما بخش عمده آموزه (تعلیمات) روسو را تمایلات انقلابی و اوپتیمیستی (مبتنی بر خوش بینی) تشکیل می دهند.

۸

·    این امر خود را در این نکته نشان می دهد که روسو زوال جامعه را تا حد معینی به مثابه مرحله ضرور تاریخی، به مثابه پیش شرط برقراری نظام جامعتی و دولتی مورد نظر خود تلقی می کند.

 

ادامه دارد.


هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر