خود آموز خود اندیشی (۱۵۳۹)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

یکی پیش دانای خلوت نشین

بنالید و بگریست، سر بر زمین،

 

که باری بر این رند ناپاک مست

دعا کن، که ما بی زبانیم و دست

 

دمی سوزناک از دلی با خبر

قوی تر که هفتاد تیغ و تبر

معنی تحت اللفظی:

حریفی که زورش به شاهزاده نمی رسید، پیش گوشه نشین علامه رفت و از او خواست که در حق شاهزاده رند و ناپاک و مست دعا کند.

دلیلش این بود که نفس سوزناکی مؤثرتر از هفتاد تیغ و تبر است.

 

۱

یکی پیش دانای خلوت نشین

بنالید و بگریست، سر بر زمین،

 

که باری بر این رند ناپاک مست

دعا کن، که ما بی زبانیم و دست

 

 

همانطور که گفته شد،

هم سعدی به قدرت توده واقف است و هم حافظ:

 

(دکتر حسین رزمجو: بوستان سعدی، ص ۲۷.)

نبینی که چون با هم آیند مور

ز شیران جنگی بر آرند شور؟

معنی تحت اللفظی:

همانطور که مورچه ها در صورت همستی می توانند شیر شرزه را به زانو در اندازند، توده هم اگر متحد شود، طبقات حاکمه را به زانو در می آورد.

 

در این بیت شعر، متد فکری سعدی عرض اندام می کند:

سعدی برای اثبات نظر و اندیشه ای از طبیعت مثال می آورد:

یعنی پدیده های طبیعتی را جامعتی می کند.

چارلز رابرت داروین 

 ( ۱۲ فوریهٔ ۱۸۰۹ – ۱۹ آوریل ۱۸۸۲)  

طبیعت‌شناس، زمین‌شناس و زیست‌شناس انگلیسی بود که به‌طور گسترده به‌خاطر سهم خود در زیست‌شناسی فرگشتی شناخته می‌شود.

او نظریه‌ای مطرح کرد که بر اساس آن، همهٔ گونه‌های جانداران دارای نیای مشترک هستند.

 امروزه این نظریه در میان دانشمندان پذیرفته شده است و یکی از مفاهیم بنیادی زیست‌شناسی به‌شمار می‌آید.

 داروین همراه با آلفرد راسل والاس، نظریهٔ خود را مطرح کرد؛ مبنی بر اینکه این تبارزایی فرگشت نتیجه فرآیندی به نام انتخاب طبیعی بوده است که در آن، جدال برای بقا اثری مشابه انتخاب مصنوعی در زادگیری گزینشی دارد.

 داروین یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های تاریخ بشر توصیف شده و پس از مرگ با خاک‌سپاری در کلیسای وست‌مینستر مفتخر شد.

ویکی پیدیا

 

عکس این هم امکان پذیر است:

ناتورالیزه (طبیعتی کردن) مسائل و پدیده های جامعتی.

کاری که چالز داروین و به ویژه سوسیال ـ داروینیسم و نئو داروینیسم کرده است:

آنها تغذیه حیوانات از نباتات و حیوانات دیگر را مبارزه طبقاتی بین موجودات قلمداد کرده اند که نعمت بی نظیری برای ایده ئولوژی بورژوازی بوده است:

توجیه استثمار اربابان از برده ها و رعایا و پرولتاریا با توسل به طبیعت.

 

چنین کردوکارهایی ارزش علمی و عقلی و منطقی ندارند.

ولی به درد عوامفریبی خورده اند و می خورند.

 

مفاهیم جامعتی

 فقط به درد درک و توضیح پدیده های جامعتی می خورند.

مفاهیم بیولوژیکی

هم فقط به درد درک و توضیح  پدیده های طبیعتی می خورند.

با چرخ خیاطی فقط می توان دوخت و دوز کرد.

ولی نمی توان زمین را شخم زد، کشت و زرع کرد و یا پخت و پز کرد.

در طبیعت طبقات اجتماعی وجود ندارند تا مبارزه طبقاتی هم وجود داشته باشد.

طبقات اجتماعی

در جامعه پدید آمده اند.

نژاد های طبیعتی به طبقات اجتماعی تبدیل شده اند.

 

سوسیال ـ داروینیسم

 

۱

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18154

 

۲

https://mimhadgarie.blogfa.com/post/18162

 

پایان

 

ادامه دارد.