خود آموز خود اندیشی (۱۵۳۸)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

   حکایت پنجم

 (ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

یکی پیش دانای خلوت نشین

بنالید و بگریست، سر بر زمین،

 

که باری بر این رند ناپاک مست

دعا کن، که ما بی زبانیم و دست

 

دمی سوزناک از دلی با خبر

قوی تر که هفتاد تیغ و تبر

معنی تحت اللفظی:

حریفی که زورش به شاهزاده نمی رسید، پیش گوشه نشین علامه رفت و از او خواست که در حق شاهزاده رند و ناپاک و مست دعا کند.

دلیلش این بود که نفس سوزناکی مؤثرتر از هفتاد تیغ و تبر است.

 

۱

یکی پیش دانای خلوت نشین

بنالید و بگریست، سر بر زمین،

 

که باری بر این رند ناپاک مست

دعا کن، که ما بی زبانیم و دست

 

 

همانطور که گفته شد،

هم سعدی به قدرت توده واقف است و هم حافظ:

 

(دکتر حسین رزمجو: بوستان سعدی، ص ۲۷.)

عدو را به کوچک نباید شمرد

که کوه کلان دیدم از سنگ خرد

معنی تحت اللفظی:

دشمن (توده) را هرگز نباید تحقیر کرد.

برای اینکه سنگ خرد اگر جمع شود، می تواند به کوه غول آسایی تبدیل شود.

 

سعدی

در این بیت شعر

دیالک تیک کمیت و کیفیت

را

به صورت دیالک تیک سنگپاره ها و کوه کلان بسط و تعمیم می دهد:

اگر پاره سنگ ها جمع شوند، پس از رسیدن به حد عینی معین به کوهی تبدیل می شوند.

یعنی تحول کیفی و حتی ماهوی می یابند.

دیالک تیک کمیت و کیفیت

یکی از دیالک تیک های مارکسیستی مهم برای درک و توضیح توسعه و تکامل در کل هستی است.

 

کیفیت و کمیت

 

 

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5777

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5778

 

https://hadgarie.blogspot.com/2020/05/blog-post_944.html

 

https://hadgarie.blogspot.com/2020/05/blog-post_744.html

 

۱

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5697

 

۲

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5705

 

۳

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5724

 

۴

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5736

 

۵

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5744

 

۶

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5751

 

۷

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5763

 

۸

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5769

 

۹

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5775

 

پایان

ادامه دارد.