بوستان
باب چهارم
در (باب) تواضع
مقدمه
(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
ز خاک آفریده ات خداوند پاک
معنی تحت اللفظی:
خداوند پاک تو را از خاک خلق کرده است.
پس ای برده بسان خاک متواضع باش.
سعدی
در این بیت شعر، دیالک تیک های زیر را توسعه و آموزش می دهد:
دیالک تیک آتش و خاک
دیالک تیک خالق و مخلوق
دیالک تیک برده و برده دار
دیالک تیک تواضع و غرور
ما بهتر است که این دیالک تیک ها را مورد تأمل مارکسیستی قرار دهیم.
۲
دیالک تیک آتش و خاک
محتوای این دیالک تیک
تئولوژیکی (فقهی) است.
مبتنی بر دگم (جزم) خقلت حوا و آدم از خاک (گل) توسط جبرئیل به فرمان خدا
و
حلقت ملائکه و اجنه و ضمنا ابلیس از آتش است.
احتمال می رود که هدف کریم (مؤلف قرآن) از قائل شدن منشاء آتشین برای ابلیس، تحقیر کیش زرتشت بوده است که به تقدس آتش عقیده داشته است.
ایراد بینشی سعدی در این بیت شعر، نسبت دادن تواضع به خاک و تکبر به آتش است.
برای این ادعای سعدی دلیل علمی و عقلی و تجربی وجود نداردو
دلیل سعدی این است که خاک زیر پای موجودات است و به همین دلیل متواضع است.
این متد فکری سعدی را می توان مورالیستی (مبتنی بر اخلاق گرایی) نامید که ارزش علمی و عقلی ندارد.
اگرچه متد فکری کماکان رایج و مسلطی است.
به همین دلیل خلایق خر برای تحقیر همدیگر فحش می دهند.
مثلا
همدیگر را مادر ج. و پدر دیوث و غیره قلمداد می کنند.
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر