۲۷
· با اثر اصلی هردر تحت عنوان «ایده هائی راجع به فلسفه تاریخ بشریت» سالهای تحریر: ۱۷۸۲ ـ ۱۷۹۱ میلادی) طرح توسعه فلسفی ـ تاریخی خاص روشنگری آلمانی نیز رایج می شود.
۲۸
· این آثار هردر را می توان حلقه واسطی میان آثار فلسفی ـ تاریخی روشنگری قرن هجدهم میلادی و دیالک تیک تاریخی هگل دانست.
۲۹
· فلسفه عقیدتی یاکوبی (۱۷۴۳ ـ ۱۸۱۹ میلادی) را نیز می توان کوششی در راستای فراتر رفتن از حد فلسفه توده ای تلقی کرد.
۳۰
· کانت (۱۷۲۴ ـ ۱۸۰۴ میلادی) که در دوره اول کار خود (۱۷۴۶ تا ۱۷۷۰ میلادی) عمدتا به مسائلی که علوم طبیعی آن زمان در برابر فلسفه نهاده بودند، می پرداخت، در سال ۱۷۸۱ میلادی اثر خود را تحت عنوان «نقد خرد محض» منتشر کرد، اثری که به قول لنین، پیش شرطش مبارزه میان ماتریالیسم و ایدئالیسم بود.
۳۱
· قصد کانت از انتشار این اثر برقراری مصالحه میان ماتریالیسم و ایدئالیسم بود.
۳۲
· اندکی پس از انتشار این اثر مهم معرفتی ـ نظری (مربوط به تئوری شناخت)، آثار اصلی کانت در باره فلسفه اخلاق و زیبائی شناسی منتشر می شوند:
الف
· « مبانی متافیزیک اخلاق» (۱۷۸۵ میلادی)
ب
· «نقد خرد عملی» (۱۷۸۸میلادی)
پ
· «نقد قوه قضاوت» (۱۷۹۰میلادی) .
· (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۳، ص ۱۷۶)
۳۳
· کانت با انتشار این آثار خود به بنیانگذار فلسفه کلاسیک بورژوائی آلمان بدل می شود، که به معنی قطع رابطه قطعی با فلسفه راسیونالیستی دکارت، لایب نیتس و ولف در آلمان بوده است.
۳۴
· «شاخص اصلی فلسفه کانت عبارت است از آشتی دادن ماتریالیسم با ایدئالیسم، برقراری مصالحه میان ماتریالیسم و ایدئالیسم، برقراری پیوند میان جریانات مختلف و متضاد فلسفی و تشکیل یک سیستم.
۳۵
· وقتی که کانت اعتراف می کند که تصورات ما با چیزی که در خارج از ما قرار دارد، با «چیز در خود»، انطباق دارند، موضع ماتریالیستی اتخاذ می کند.
۳۶
· اما وقتی که او این «چیز در خود» را غیرقابل شناخت، ماورای تجربی (ترانسندنت) می داند، وارد موضع ایدئالیستی می شود.
۳۷
· کانت با قبول تجربه، یعنی احساس (حس کردن) به مثابه تنها منبع معارف ما، به فلسفه خود سمتگیری سنسوئالیستی (مبتنی بر حسگرایی) و حتی تحت شرایط معینی سمتگیری ماتریالیستی می بخشد.
۳۸
· اما او با اعلام ماورای تجربی بودن (اپریوریته) مکان، زمان، علیت و غیره به فلسفه خود سمتگیری ایدئالیستی می بخشد.
۳۹
· به سبب این نیم بندی کانت بود که هم ماتریالیست های پیگیر، هم ایدئالیست های پیگیر و هم اگنوستیسیست های «بی غل و غش» و هیومیست ها به مبارزه بی امان علیه او پرداختند.»
· (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۴، ص ۱۹۵)
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر