۱۴۰۵ فروردین ۲۱, جمعه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۳۸)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین
 
  روشنگری آلمان
ادامه

 

 

۱۵

·    جنبش پیتیسم از دانشگاه هاله (سال بنیانگذاری ۱۶۹۴میلادی) از سوی اسپنر و فرانکه  غاز شد و قبل از همه میان روحانیت شمال آلمان طرفدارانی پیدا کرد.

 

۱۶

·    مهمترین اثر پیتیسم آلمانی عبارت بود از کتاب گوتفرید آرنولد (۱۶۶۶ ـ ۱۷۱۷ میلادی) تحت عنوان «کلیساهای بیطرف و تاریخ نفاق» (۱۶۹۹ میلادی)

 

۱۷

·    در این کتاب، ارواح آزادی خواه و تحت پیگرد کلیساهای همه قرون را متهم می کنند و به محاکمه می کشند.

 

۱۸

·    اثر آرنولد را می توان به عنوان اثری آلمانی همتراز با فرهنگ لغات بیل ارزیابی کرد.

 

۱۹

·    چون بورژوازی آلمان در مقابل عطش پیتیستی به کردوکار عملی و اجتماعی مفید قادر به تعیین آماج های اجتماعی و سیاسی خود نبود، پیتیسم در مغایرت با کالوه نیسم ، پوریتانیسم  و یانزنیسم  ، به زودی خصلت ترقی طلبانه آغازینش را از دست داد و به یک جنبش ضد روشنگری مبدل شد که در سرسپردگی به استبداد فئودالی فرقی با ارتدوکسی لوتری نداشت.

·     (ورنر کراوس)

 

۲۰

·    روند تشکیل جهان بینی نوین بورژوائی به طرز بیسابقه ای در فلسفه تحقق یافت.

 

۲۱

·    این امری طبیعی بود، زیرا جهان بینی بورژوائی به اثبات فلسفی آزاد از ایدئولوژی مذهبی نیاز داشت.

 

۲۲

·    اما این روند نیز در آلمان کندتر از انگلستان و فرانسه صورت گرفت.

 

۲۳

·    ظاهرا فلسفه راسیونالیستی که کریستیان ولف (۱۶۷۹ ـ ۱۷۵۴ میلادی)  به پیروی از لایب نیتس به وجود آورد، آموزه اخلاق را از وابستگی به تئولوژی آزاد ساخت و کوشید تا مذهب عقلی  را با مذهب وحیی سازش دهد، که با حوایج بورژوازی آلمان در نیمه اول قرن هجدهم سازگاری بیشتری داشت.

 

۲۴

·    برای ولف نیز همانند همه سیستم های راسیونالیستی تنها متد متافیزیکی (ضد دیالک تیکی) قابل اعتماد بود.

 

۲۵

·    آموزه دولت ولف از نوع استبداد روشنگری گرا است که فریدریش دوم پروس را سرمشق بارها کپیه شده ای برای خوانین مطرح می سازد.

 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر