۱۴۰۴ اسفند ۲, شنبه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۱۱)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

 

آدام فرگوسون

 

آدام فرگوسون

 (۱۷۲۳ ـ ۱۸۱۶)

مورخ اسکاتلندی

از اخلاقیون اجتماعی روشنگری

از مؤسسین جامعه شناسی

کاشف تفاوت های طبقاتی در جامعه سرمایه داری

آثار:

مقاله ای در بررسی تاریخ جامعه بورژوائی

انستیتوی هومانیسم اخلاق

اصول اخلاق و دانش سیاسی

  

۱

·    آدام فرگوسون (۱۷۲۳ ـ ۱۸۱۶) یکی دیگر از معروفترین اخلاقیون انگلیس بوده که در اثر خود تحت عنوان «بررسی تاریخ جامعه بورژوائی» (۱۷۶۷)  توسعه سجایای اخلاقی را با کمال فکری پیشرونده انسانی در پیوند می داند و اخلاق را در تاریخ جامعه بشری مورد استفاده قرار می دهد.

 

۲

·    مارکس فرگوسون را گرامی می دارد و او را استاد آدام اسمیت تلقی می کند.

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۴، ص ۱۴۶ )

 

اسقف جورج برکلی

 

جورج برکلی

 (۱۶۸۵ ـ ۱۷۵۳)

اسقف،

 تئولوگ (فقیه)،

 امپیریست

 فیلسوف ایرلندی ـ انگلیسی

مؤسس ایدئالیسم ذهنی

 

۱

·    قطع رابطه قطعی با سنن مترقی روشنگری فرانسه از سوی فلسفه ایدئالیستی ـ ذهنی صورت می گیرد، که توسط اسقف جورج برکلی  بنیانگذاری شده است.  

 

۲

·    برکلی در اثر اصلی خود تحت عنوان «بررسی اصول شناخت انسانی» (۱۷۱۰) شناخت را که در فلسفه جان لاک دو جنبه داشت، در شناخت درونی خلاصه می کند و منکر وجود جهان خارج واقعی ـ عینی می شود.

 

۳

·    برکلی جهان خارج را ترکیبی از احساس ها می داند که از سوی خدا در روح انسانها نهاده می شود.

 

۴

·    مفهوم «ایدئالیسم» نخست برای نامیدن تئوری شناخت برکلی مورد استفاده قرار می گیرد و بعدها به معنای فراگیرتری به کار می رود.

·    (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۴، ص ۱۰۴، ۳۴۲)

 

۵

·    لنین در کتاب خود تحت عنوان «ماتریالیسم و امپیریوکریتیسیسم»   به نقد نظریات برکلی می پردازد.

 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر