قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأعراف ) (۵۳۰)

 

ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ ۙ لَا تَأْتِيهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ نَبْلُوهُم بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ﴾
[ الأعراف: ۱۶۳]

درباره آن قريه نزديك به دريا از ايشان بپرس.

 آنگاه كه در روز شنبه سنت مى‌شكستند. 

زيرا در روزى كه شنبه مى‌كردند ماهيان آشكار بر روى آب مى‌آمدند و روزى كه شنبه نمى‌كردند نمى‌آمدند.

 اينان را كه مردمى نافرمان بودند اينچنين مى‌آزموديم.

 

کریم

در این آیه، واکنش خدا نسبت به سنت کشنان را توضیح می دهد:

کسانی که در روز شنبه سنت می شکستند، با بالا آمدن و بالا نیامدن ماهیان دریا در روز شنبه مورد آزمون قرار می گیرند.

منظور کریم از آزمون در این آیه روشن نیست.

سنت شکنی منجر به بالا آمدن ماهیان  در روز شنبه می شود و سنت گروی به بالا نیامدن ماهیان.

این به معنی آموزش امپیریکی (تجربی) است و نه به معنی آزمون خلایق.

شاید مترجم اشتباه کرده است.

 

﴿وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا ۙ اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا ۖ قَالُوا مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ﴾
[ الأعراف: ۱۶۴]

و آنگاه كه گروهى از ايشان گفتند:

 چرا قومى را پند مى‌دهيد كه خدا هلاكشان خواهد كرد و به عذابى دردناك مبتلا خواهد ساخت؟ 

گفتند:

 تا ما را نزد پروردگارتان عذرى باشد. 

و باشد كه پرهيزگار شوند.

 
۱

و آنگاه كه گروهى از ايشان گفتند:

 چرا قومى را پند مى‌دهيد كه خدا هلاكشان خواهد كرد و به عذابى دردناك مبتلا خواهد ساخت؟

کریم

در این بخش از آیه، به سؤال خلایق در زمینه دلیل اندرز دادن به کسانی که عذاب الهی شامل حال شان خواهد شد، جواب می دهد. 

این سؤال خلایق واکنشی به تناقض کمطقی و تجربی در قرآن کریم است که فروغ فرخزاد هم در اشعار عصیانی اش به چالش کشیده است. 

برای اینکه اندرز دادن به محکومین پیشاپیش  به عذاب غیرمنطقی است.

 

۲

گفتند:

 تا ما را نزد پروردگارتان عذرى باشد.

و باشد كه پرهيزگار شوند.

خلایق خوداندیش می پرسند که چرا خدا امکان عذر آوری به درگاه الهی را و ابراز دلیل مادی و فکری گمراهی مان را  به ما به ما نمی دهد

تا احیانا پارسا شویم و رستگار شویم.

یعنی

دلیل خودکامگی خدا چیست؟

یعنی

 راسیونالیسم (خردگرایی) و هومانیسم  (بشر دوستی) خدا کجا ست؟ 

ادامه دارد.