۱۴۰۴ اسفند ۴, دوشنبه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۱۲)

undefined 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

 

دیوید هیوم

 

دیوید هیوم

 (۱۷۱۱ ـ ۱۷۷۶)

فیلسوف،

اقتصاددان

و

تاریخدان

از نمایندگان برجسته روشنگری انگلستان

از اقتصاددان ما قبل اقتصاد کلاسیک

معلم کانت و از دوستان و همفکران آدام اسمیث

  

۱

·    تمایلات ما بعد انقلاب بورژوائی انگلیس در قرن هجدهم در فلسفه دیوید هیوم مناسب ترین بیان خود را می یابد.

 

۲

·    هیوم هم با آثار فلسفی اش، هم با بررسی های اخلاقی ـ سیاسی اش، هم با پژوهش های مذهبی ـ علمی اش و هم با آثار تاریخی اش وارد عمل می شود.

 

۳

·    انگلس و بعدها لنین نشان داده اند که هیوم و اگنوستیسیست ها  (لاادریون، ندانم گرایان) ـ از نقطه نظر تاریخ ایده ها ـ موضع میانی بین ایدئالیسم ذهنی و ماتریالیسم اتخاذ می کنند.

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۱، ص ۲۷۴ )

 

۴

·    از این رو ست که انگلس اسکپتیسیسم (تردیدگرایی، شکاکیت) هیوم را پناه بردن به تجربه می نامد که از عجز او در حل تضاد موجود میان ماتریالیسم و ایدئالیسم حکایت دارد.

 

۵

·    «سخن کوتاه:

·    پراتیک این اسکپتیسیسم دقیقا ماتریالیسم فرانسه است.

·     ولی به سبب عجز از موضعگیری روشن، در تئوری متافیزیکی گیر می کند و می ماند.»

·     (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۱، ص ۵۵۳ )

 

·    مراجعه کنید به اسکپتیسیسم

 

اسکپتیسیسم

(تردیدگرائی، شک گرایی) و نئواسکپتیسیسم

 

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/8317

 

۶

·    هیوم تأثیر عظیمی به جا می گذارد.

 

۵

·    آدام اسمیت (۱۷۲۳ ـ ۱۷۹۰)  که اثر اصلی اش تحت عنوان «بررسی طبیعت و سرچشمه ثروت ملت ها»  درسال ۱۷۷۶ میلادی انتشار می یابد، به جرگه طرفداران هیوم می پیوندد.

 

۶

·    بعدها پوزیتیویست ها هم به هیوم استناد می کنند.

 

۷

·    مخالفان هیوم که فلسفه او را به سبب استنتاجات اسکپتیسیستی علنا با توجه به مذهب رد می کردند، فلاسفه اسکاتلندی به شرح زیر بوده اند:

 

الف

·    توماس راید (۱۷۱۰ ـ ۱۷۹۶)

 

ب

·    جیمز بیتی (۱۷۳۵ ـ ۱۸۰۳)

 

پ

·    توماس براون (۱۷۷۸ ـ ۱۸۲۰)

 

۸

·    دیوید هیوم، ادوارد گیبون (۱۷۳۷ ـ ۱۷۹۴) و ویلیام روبرتسون (۱۷۲۱ ـ ۱۷۹۳)  مورخان برجسته انگستان در قرن هجدهم بوده اند.

 

۹

·    کتاب هیوم تحت عنوان «تاریخ انگلستان از حمله ژولیوس سزار تا انقلاب ۱۶۸۸» که در سالهای (۱۷۵۴ ـ ۱۷۶۱) منتشر شد، نشاندهنده تغییرات جامعتی عظیم در انگلستان، اعتلای طبقه متوسط، نابودی اشراف فئودال و در پیوند با آن تشکیل نظام دولتی لیبرالی است.

 

۱۰

·    این اولین بررسی تاریخ انگلستان، به ویژه بعد از انقلاب انگلیس از نقطه نظر بورژوازی پسا انقلابی است.

 

۱۱

 

·    کتاب گیبون تحت عنوان «تاریخ روم» (۱۷۷۶ ـ ۱۷۸۷)  و آثار تاریخی روبرتسون «تاریخ اسکاتلند» (۱۷۵۹) «تاریخ امپراطوری چارلز پنجم» (۱۷۶۹) و «تاریخ آمریکا» (۱۷۷۷) نیز علیرغم موضوعات خاص خود گرایش واحدی را نشان می دهند.

 

۱۲

·    مورخان لیبرال نوپای قرن نوزدهم فرانسه (تیه ری، میگنه، گیزو، تیر و امثالهم) راه نشان داده شده از سوی مورخان انگلیسی قرن هجدهم را در پیش می گیرند.

 

پایان

ادامه دارد.

 

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر