۱۴۰۴ بهمن ۱۹, یکشنبه

فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۴)

undefined 

 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین
 

ب

توماس هوبس

 

توماس هوبس

 (۱۵۸۸ ـ ۱۶۷۹)

ریاضی دان،

دولت ـ تئوریسین

 فیلسوف انگلیسی در

عصر جدید آغازین

کتاب معروف او «هیولا» نام دارد.

 

۱

·    توماس هوبس  در حین انقلاب انگلیس آموزه بیکن را تکامل می بخشد.

 

۲

·    توماس هوبس «آموزه بیکن را سیستماتیزه (منظم) می کند، ولی به اثبات دقیقتر اصل اساسی او راجع به منشاء شناخت و ایده ها (یعنی جهان حسی) اقدام نمی کند.»

 

۳

·    او اما در عین حال «پیشداوری های ته ئیستی ماتریالیسم بیکن را از بین می برد.»

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۲، ص ۲۹۴)

 

۴

·     توماس هوبس تفاوتگذاری بیکن میان روح حسی فانی و روح عقلی ابدی با منشاء الهی را دور می اندازد و خواهان طرد کامل تئولوژی از فلسفه می شود.

 

۵

·    به نظر توماس هوبس موضوع فلسفه از اجسامی تشکیل می یابد که تشکیل شان قابل فهم باشد و به طور عقلی قابل بازسازی باشند.

 

۶

·    از این رو توماس هوبس فلسفه را آموزه (نعلیمات) اجسام نیز می نامد.

 

۷

·    توماس هوبس میان اجسام طبیعی و مصنوعی تفاوت قائل می شود:

 

الف

·    به نظر او دولت که با قراردادها و موافقت نامه های انسانی تشکیل می یابد، یک جسم مصنوعی است.

 

ب

·    بر این مبنا ست که او فلسفه را به طبیعت ـ فلسفه و دولت ـ فلسفه (شهروندی) تقسیم بندی می کند.

 

۸

·    خطوط اصلی فلسفه هوبس به شرح زیرند:

 

الف

·    ماتریالیسم یونیورسال در آموزه اجسام

 

ب

·    آنتروپولوژی ناتورالیستی

 

پ

·    ایدئال دولتی خودمختاری مطلق.

 

۹

·    هوبس با آثار زیرین خود که به مسائل مربوط به جامعه و دولت اختصاص دارند، مرحله نوینی را در توسعه تئوری حقوق طبیعی بنیانگذاری می کند:

 

الف

·    علل اولیه حقوق طبیعی و دولتی (۱۶۴۰)

 

ب

·    در باره شهروندان (۱۶۴۲)

 

پ

·    هیولا (۱۶۸۱)

 

۱۰

·    خودویژگی دولت ـ تئوری هوبس در این نظر است که غریزه حفظ نفس هر فرد در وضع طبیعی، جنگ همه علیه همه  را ایجاب می کند و تنها از طریق برقراری نظام جامعتی ئی که در آن دولت نماینده خواست های همه مردم باشد و قدرت مافوق همه را داشته باشد، می تواند وضع مبتنی بر حق  و صلح برقرار شود.

 

۱۱

·    در جامعه ـ تئوری و دولت ـ تئوری هوبس نه تنها شهروندان به مثابه بنیانگذار جامعه و دولت برجسته می شوند و فونکسیون دولت به طور عقلائی تعیین می شود، بلکه علاوه بر آن، همزمان تئوری تئولوژیکی دولت دور انداخته می شود.

 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر