فرهنگ مفاهیم فلسفی (ر) روشنگری (تنویر) (۶)

 

 

پروفسور وینفرید شرودر

پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک

برگردان

 شین میم شین

 

 

پ

جان لاک

 

جان لاک

(۱۶۳۲ ـ ۱۷۰۴)

فیلسوف انگلیسی

نماینده اصلی امپیریسم (تجربه گرایی)

از شخصیت های برجسته روشنگری انگلیس

از تئوریسین های قرارداد اجتماعی

اعلامیه استقلال آمریکا، قانون اساسی آمریکا و انقلاب فرانسته

 تحت تأثیر فلسفه سیاسی او بوده اند.

  

۱

·    مهمترین فیلسوف بورژوائی انگلیس در پایان قرن هفدهم، جان لاک نام داشت.

 

۲

·    او در اثر اصلی خود تحت عنوان «راجع به فهم بشر»  (۱۶۷۱ ـ ۱۶۹۰) به قول کلاسیک های مارکسیسم، «اصل بیکن و هوبس را مبنی بر این که منشاء معارف و ایده ها جهان محسوس است، به اثبات رساند.»

·    (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۲، ص ۲۹۴)

 

۳

·    تئوری شناخت سنسوئالیستی جان لاک به عنصر اساسی فلسفه روشنگری بدل می شود.

 

·    مراجعه کنید به سنسوئالیسم (حسگرائی)، تئوری شناخت

 

 

حسگرایی

(سنسوئالیسم)

 

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/14837

 

تئوری شناخت

(نظریه معرفتی)

 

http://mimhadgarie.blogfa.com/post/11337

 

۴

·    جان لاک بر آن بود که ایده ها و تصورات ذهنی انسان ها از چیزهای محسوس سرچشمه می گیرند.

 

۵

·    او به طرح مسائل مهم زیر پرداخت:

 

الف

·    فهم بشر چگونه به مفاهیم خود از اوبژکت ها دست می یابد؟

 

ب

·    معارف ما تا چه حدی قابل اعتماد اند؟

 

۶

·    جان لاک با رسیدن به این نظر که احساس های حسی از اجسام واقعی ـ عینی سرچشمه می گیرند و موجد تصورات ما راجع به اجسام ادراک شده اند، نه فقط با نظر دکارت مبنی بر وجود ایده های مادرزاد قطع رابطه کرد، بلکه علاوه بر آن، راه را برای ماتریالیسم سنسوئالیستی (حسگرایی) هموار ساخت که مبنای معرفتی ـ نظری ماتریالیسم فرانسه در قرن هجدهم بوده است.

 

(صفت «معرفتی ـ نظری» را برای تئوری شناخت به کار می بریم.

مبنای  معرفتی ـ نظری یعنی مبنای چیز مورد نظر به لحاظ تئوری شناخت.

فلسفه مارکسیستی اصولا بر سه پایه به همپیوسته بنا شده است:

ماتریالیسم دیالک تیکی،

ماتریالیسم تاریخی،

 تئوری شناخت.

تئوری شناخت مفاهیم و مقولات و قوانین خاص خود را دارد و مستقلا تشریح شده است.

 مترجم)

 

۷

·    اما خود جان لاک این نقطه نظر را به طور پیگیر دنبال نمی کند.

 

۸

·    تعلق خاطر او به این نظر که ما «دانش تجربی درونی» خود را مدیون فهم خویشیم و همچنین این ادعا که دو نوع حقیقت وجود دارد (حقیقت قابل درک برای عقل عادی و حقیقت وحی الهی) به معنی تأیید ایدئالیسم از سوی او بوده است.

 

ادامه دارد.