پروفسور وینفرید شرودر
پروفسور دکتر کارل هاینتس بارک
برگردان
پ
جان لاک
جان لاک
(۱۶۳۲ ـ ۱۷۰۴)
فیلسوف انگلیسی
نماینده اصلی امپیریسم (تجربه گرایی)
از شخصیت های برجسته روشنگری انگلیس
از تئوریسین های قرارداد اجتماعی
اعلامیه استقلال آمریکا، قانون اساسی آمریکا و انقلاب فرانسته
۹
· از این رو ست که لنین می گوید که سنسوئالیسم (حسگرائی) هنوز ماتریالیسم نیست:
الف
· «از مبداء احساس ها هم می توان راه سوبژکتیویسم را در پیش گرفت و به سولیپسیسم رسید و اجسام را مجموعه هائی و یا ترکیباتی از احساس ها دانست و هم می توان راه اوبژکتیویسم را در پیش گرفت و به ماتریالیسم رسید و احساس ها را تصاویر اجسام، تصاویر جهان خارج دانست.
ب
· برای موضع اول، یعنی برای اگنوستیسیسم (ندانمگرائی) و یا اگر قدری پیشتر برویم، ایدئالیسم ذهنی، نمی تواند حقیقت عینی وجود داشته باشد.
پ
· برای موضع دوم، یعنی برای ماتریالیسم به رسمیت شناختن حقیقت عینی اهمیت اساسی دارد.»
· (لنین، «مجموعه آثار»، جلد ۱۴، ص ۱۲۳)
۱۰
· هم ماتریالیست های فرانسه و هم ایدئالیست ها (برکلی و هیوم) نظرات جان لاک را مبدأ خود قرار می دهند.
۱۱
· اهمیت تئوری سیاسی و سوسیولوژیکی جان لاک که در اثرش تحت عنوان «طرح های دوگانه حکومت» (۱۶۹۰) مطرح می شوند، کمتر بوده است.
۱۲
· جان لاک در این کتاب، تئوری حقوق طبیعی را در راستای تمایلات بورژوازی لیبرال انگلیس توسعه می دهد و تکامل می بخشد.
۱۳
· به نظر او (برخلاف هوبس) میان حقوق طبیعی در وضع طبیعی و قانون طبیعی در دولت عقل تفاوت اساسی وجود ندارد.
۱۴
· دولت فقط برای تضمین حقوق طبیعی و قبل از همه، برای تضمین حقوق مالکیتی در وضع طبیعی به وجود آمده است.
۱۵
· منشاء دولت را جان لاک قراردادی میان مردم و حکام می داند.
۱۶
· او بر آن است که انسان ها بنا بر تجارب خود می آموزند که کدام فرم از حکومت با نیازهای شان سازگاری بهتری دارد.
۱۷
· در آغاز، قدرت دولتی را در اختیار یک شخص قرار می دهند، بی آنکه حد و مرز صریحی برای قدرت او تعیین کنند.
۱۸
· تنها پس از آنکه به خطر تبدیل سلطنت به استبداد پی می برند، بنیان ها و حقوق حکومت را مورد بررسی دقیقتر قرار می دهند و نظامی را پی ریزی می کنند که در آن قوه مقننه از قوه مجریه جدا باشد و شاه تنها در رأس قوه مجریه قرار داشته باشد.
۱۹
· اینجا پیوند میان تئوری شناخت سنسوئالیستی جان لاک و تصور او راجع به پیشرفت تاریخی به وضوح دیده می شود.
۲۰
· توسعه و تکامل روشنگری انگلیس در قرن هجدهم میلادی از سوئی تحت تأثیر انقلاب صنعتی و از سوی دیگر ـ به قول کلاسیک های مارکسیسم ـ تحت تأثیر تحکیم «سلطنت مشروطه منبعث از انقلاب شکوهمند (۱۶۸۸) و روی گرداندن گام به گام بورژوازی انگلیس از گذشته انقلابی خویش بوده است که با تحکیم قدرت آن در رابطه بوده است.»
· (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۲۱، ص ۳۰۱)
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر