۱۴۰۵ تیر ۱۸, پنجشنبه

خود آموز خود اندیشی (۱۴۶۸)

Der Denker 

شین میم شین

 

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم.

 

حافظ همه لوله های توپخانه شعرش را علیه عقل نشانه گیری می کند و قابل شناسائی بودن هستی را انکار می کند:

حافظ

آنهمه شعبده ها عقل که می کرد، اینجا

سامری پیش عصا و ید بیضا می کرد.

معنی تحت اللفظی:

عقل اینجا اوتوریته ای حقه باز است و شباهت غریبی به سامری در آنجا دارد.

حقه بازی عقل با معجزات غریزه و یا عشق 

شبیه حقه بازی سامری با معجزات حضرت موسی (عصا و ید بیضا) است.

 

سامری

 در قرآن حقه بازی است که در غیاب حضرت موسی از زرها و زویرها گوساله ای زرین می سازد و گوساله را خدا جا می زند و خداپرستی را با گوساله پرستی جایگزین می سازد.

ید بیضا 

یکی از ۹ معجزه حضرت موسی بوده است:

حضرت موسی در آستیم خود می کند و وقتی بیرون می اورد، دستش نورانی و درخشان می شود.

 

محتوای این بیت غزل خواجه را نیز تحقیر توهین آمیز عقل تشکیل می دهد.

بر خلاف ادعای خواجه

حقه باز نه عقل، بلکه غریزه و به ویژه عشق است که از کاهی کوهی و از زباله ای زری سر هم بندی می کند و به خورد عاشق بدبخت می دهد.

 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر