قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأنفال ) (۵۸۲)

  

 ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ﴾
[ الأنفال: ۲۷]

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، مى‌دانيد كه نبايد به خدا و پيامبر خيانت كنيد و در امانت خيانت ورزيد.

 

 کریم در این آیه، از خیانت به الله و رسول الله و امانت نهی می کند.

معنی لغوی خیانت:

 ضد امانت

بی وفایی، 

پیمان شکنی

ولی منظور از خیانت چیست؟

برای پیدا کردن جواب به این سؤال و هر سؤال مشابه دیگر

باید ضد دیالک تیکی خیانت را پیدا کرد:

خیانت اولا در دیالک تیک خدمت و خیانت وجود دارد.

دیالک تیک خدمت و خیانت 

یکی از دیالک تیک های اخلاقی در جامعه برده داری بوده است که هنوز هم کم و یا بیش رواج دارد.

دیالک تیک خدمت و خیانت 

مبتنی بر دیالک تیک عهد و وفا ست.

در نتیجه می توان گفت که خدمت  به معنی وفا به عهد بسته شده و خیانت به معنی عهدشکنی است.

اساسی ترین عهدی که در جامعه برده داری (صدر اسلام) میان طبقه حاکمه برده دار و توده برده (بنده) بسته می شد، عهد میان برده و برده دار بود.

برده ویا بنده خادم به برده ویا بنده ای اطلاق می شد تا آخرین نفس مثل خری برای اربابش جان بکند و وقتی از فرط ضعف و پیری قادر به کار نباشد، مثل خر پیر «آزاد» شود تا لاشخورها حسابش را برسند.

 

بشر در عالم الست (وقتی که هنوز نطفه ای بیش نبود) عهدی با خدا مبنی بر ایمان به او بسته است.

به همان سان که بنده با ارباب بنده دار می بندد.

کسی که کفر بورزد، عهد منعقده را می شکند و به خدا خیانت می کند و از دید کریم ظالم محسوب می شود.

اما منظور از خیانت به رسول الله چیست؟

 رسول الله برای کسب موفقیت در پیشبرد اسلام به مثابه ایده ئولوژی نظام برده داری

به تشکیل حزبی سیاسی مبادرت می ورزد و اسمش را حزب الله می گذارد.

پیش شرط عضویت در این حزب، به احتمال قوی، سوگند وفاداری بدان بوده است و خیانت به رسول الله باید با توجه به این عهد و سوگند درک شود و توضیح داده شود.

 خیانت در این آیه، ضمنا در رابطه با امانت به کار رفته است.

کریم

در این آیه

از خیانت به امانت (ملکی، مالی و هر چیز دیگری)، نهی می کند که بیشتر فونکسیون اقتصادی داشته است.

امانت و امین هم بسان خیانت و خائن از مفاهیم اخلاقی جامعه برده داری بوده اند که کماکان رواج دارند.

بنا بر احادیث نبوی زن هر کس به عنوان امانتی در اختیار او قرار دارد و به امانت زن  هم نباید خیانت شود.

 

ادامه دارد.