شین میم شین
بوستان
باب چهارم
در (باب) تواضع
(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
بخش دوم
(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)
گنهکار اندیشناک از خدای
به از پارسای عبادت نمای.
معنی تحت اللفظی:
گناهکار خداترس از ثوابکار متظاهر بهتر است.
حافظ این هنر وارونه سازی را خردستیزانه، ندانمگرایانه و جاهلانه به اوج خود می رساند
و
بر شالوده میراث فکری ارتجاعی سعدی،
عمارت فکری ضد خلقی خود را بر پا می دارد:
۲
برو ای زاهد خودبین که ز چشم من و تو
راز این پرده نهان است و نهان خواهد بود.
معنی تحت اللفظی:
اسرار هستی برای زهاد خودپرست نهان است و نهان خواهد بود.
این بیت غزل حافظ مملو از مواضع فکری و تئوریکی و ایده ئولوژیکی در زمینه های مختلف است:
۱
هستی اسرار آمیز است.
در تئوری شناخت حافظ همه چیز هستی در کلافی از اسرار است
و
شناخت هستی برای بشریت محال است.
تنها اوتوریته ای که قادر به شناخت هستی سرشته به اسرار است، خدای هام الغیب و محارم اسرار الهی اند.
۲
ابن بدان معنی است که شناخت نه امری اکتسابی، بلکه اهدایی ـ الهی است.
یعنی
اصلا شناخت نیست.
پیش شرط وقوف به هر رازی نور چشم خدای همه چیز دان بودن است.
اگر کسی محرم اسرار الهی باشد، خدا قفل در و پنجره رازی را برایش می گشاید.
در غیر این صورت خر دانشمندتر از او ست.
۳
محتوای این بیت این است که زاهدان محرم اسرار الهی نیستند و مادام العمر خر بوده اند و خر خواهند ماند.
سؤال این است که محارم اسرار الهی اگر زاهدان نیستند، کیانند؟
چون خدا از بشریت جز شکرگزاری و گریه و زاری بی حد و اندازه چیزی نمی خواهد.
ای آل داوود شکرگزاری کنید و اقلیتی از بندگان خدا شگرگزارند.
سؤال این است که اگر زاهدان چه خودبین و چه خدابین
شکرگزار نیستند و محرم اسرار محسوب نمی شوند، پس چه کسانی شکرگزارند و محرم اسرار؟
رندان و میخواران و لات ها و لاشخورها؟
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر