قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأنفال ) (۶۰۷)

 

 ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ۚ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ﴾
[ الأنفال: ۶۳]

دلهايشان را به يكديگر مهربان ساخت. 

اگر تو همه آنچه را كه در روى زمين است انفاق مى‌كردى، دلهاى ايشان را به يكديگر مهربان نمى‌ساختى. 

ولى خدا دلهايشان را به يكديگر مهربان ساخت كه او پيروزمند و حكيم است.

﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ﴾
[ الأنفال: ۶۴]

اى پيامبر، خدا و مؤمنانى كه از تو پيروى مى‌كنند تو را بسند. 

کریم 

در این دو آیه، علت و دلیل دوستی و دشمنی (محبت و عداوت) خلایق با یکدیگر را 

نه اشتراک منافع و اختلاف منافع ، بلکه اراده و میل و هوس الهی می داند.

یعنی

برای پدیده ها و مناسبات جامعتی  و زمینی علت ماورای جامعتی و آسمانی می تراشد تا قدر قدرتی خدا را اثبات کند.

کریم در جاهای دیگر هم برای پدیده های طبیعی از قبیل زلزله و باد و برف و باران و غیره 

 علت ماورای طبیعی (الهی) تراشیده است.

مشخصه بارز جنبش روشنگری حذف خدا و درک و توضیح پدیده های طبیعی به مدد طبیعت است.

کریم در ایه دوم همان محتوای آیات پیشین را تکرار می کند تا به رسول الله امید و قوت قلب دهد.

کریم در این آیه پیروان رسول الله را هم در کنار خدا می گذارد تا بدین طریق حمایت انان از رسول الله را تحکیم بخشد.

﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ ۚ إِن يَكُن مِّنكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ ۚ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُونَ﴾
[ الأنفال: ۶۵]

اى پيامبر، مؤمنان را به جنگ برانگيز. 

اگر از شما بيست تن باشند و در جنگ پايدارى كنند، بر دويست تن غلبه خواهند يافت.

 و اگر صد تن باشند، بر هزار تن از كافران پيروز مى‌شوند.

 زيرا آنان مردمى عارى از فهمند.

کریم 

در این آیه،  دلایل کذایی قبلی پیروزی مسلمین بر دشمن به لحاظ نفرات و تجهیزات بیشتر و بهتر را فراموش می کند.

دیگر از شمشیر زدن ملائکه در کنار مسلمین و اراده الهی برای چند برابر نمایی سپاه اسلام حرفی نمی زند.

اینجا دلیل شکست دشمنان را خریت آنان می داند.

اگرچه پیروزی و شکست  می تواند علت معرفتی داشته باشد، اما مسلمین که حتما خردمندتر از دشمنانشان نیستند.

تحقیر و تخفیف دشمنان توسط کریم در این آیه، فرمی از جنگ پسیکولوژیکی (روانی) به نیت تضعیف دشمنان و تقویت مسلمین است.

ادامه دارد.