قرآن کریم از دیدی دیگر (سوره الأعراف ) (۵۰۷)

 

ویرایش و تحلیل

از

فریدون ابراهیمی

﴿تِلْكَ الْقُرَىٰ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنبَائِهَا ۚ وَلَقَدْ جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا كَانُوا لِيُؤْمِنُوا بِمَا كَذَّبُوا مِن قَبْلُ ۚ كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ الْكَافِرِينَ﴾
[ الأعراف: ۱۰۱]

اينها قريه‌هايى است كه ما اخبارشان را بر تو حكايت كنيم. پيامبرانشان با دلايل روشن آمدند. و به آن چيزها كه از آن پيش دروغ خوانده بودند، ايمان نياوردند. و خدا بر دلهاى كافران اينچنين مُهر مى‌نهد.

کریم

در این آیه، 

از آیات قبلی جمعبندی به عمل می آورد:

تجارب تاریخی ـ تئولوژیکی (فقهی) فوق الذکر،

 مقاومت کافرین در مقابل انبیاء قوم خویش و تکذیب آیات آلهی (دروغ نامیدن شان) و ایمان نیاوردن به حقیقت محتوای آیات و حقانیت انبیاء بود.

واکنش خدا هم مهر و موم نهادن بر دل های شان بود.

مهر و موم نهادن بر دل ها

یکی از مفاهیم فقهی مهم قرآن است.

محتوای معرفتی ـ نظری (تئوریکی) و تئولوژیکی  این مفهوم این است

که

ایمان آوردن به چیزی نه در نتیجه شناخت، نه در نتیجه اقناع علمی و عقلی و تجربی، بلکه در نتیجه واکنش عاطفی صورت می گیرد.

همانطور که بشر عاشق کسی و یا چیزی می شود، بدون اینکه شناخت علمی، عقلی و تجربی از آن کس و آن چیز داشته باشد.

دل با پای خودش از دست می رود.

به همان سان هم بشر به آیات الهی ایمان می آورد.

یعنی

به حکم دل و نه به حکم عقل و علم و تجربه.

افسار دل هم به دست خدا ست.

اکر خدا بر دل کسی مهر و موم نهاده باشد، یعنی در دلش بسته باشد،

 چاره ای جز تکذیب و کفر نخواهد داشت.

ایمان آوردن کسی به حقیقت آیات الهی و حقانیت انبیاء هم به همین سان، کار دل است و نه کار علم و عقل و تجربه.

این خدا ست که در دل کسی را باز می کند و او خواه و ناخواه ایمان می آورد.

این ترفند کریم از آن رو ست که اثبات علمی و عقلی و تجربی حقیقت خرافات مذهبی مثلا شق القمر و غیره محال است.

ادامه دارد.