پروفسور دکتر وینفرید شرودر
برگردان شین میم شین
فصل چهارم
سوسیالیسم انتقادی ـ اوتوپیکی
برگردان شین میم شین
فصل چهارم
سوسیالیسم انتقادی ـ اوتوپیکی
• پس از شکست قیام بابوف و پیروزی سیاسی بورژوازی، هنگامی که «نظام اجتماعی معقول» و «دولت عقلی» مورد نظر فلاسفه روشنگری بمثابه حاکمیت ایدئالیزه شده بورژوائی از کار در آمد، فوریه و سن سیمون در فرانسه و اون در انگلستان، اولین کسانی بودند که قدم در راه حل تضادهای طبقاتی منطبق با وضع و حال تاریخی نهادند.
• مارکس و انگلس وجه مشترک این سه سوسیالیست اوتوپیکی بزرگ را در نکات زیر تعیین می کنند:
1
• فقدان پیوند با پرولتاریا
2
• ایمان به استقرار جامعه بی طبقه از طریق مسالمت آمیز، مثلا از طریق تربیت اقشار اجتماعی ، به انضمام سرمایه داران.
• مارکس و انگلس از سوی دیگراشاره می کنند، که سوسیالیست های اوتوپیکی به معارف مهم نوینی دست یافته بودند که کمونیست های اوتوپیکی سابق از آنها خبر نداشتند:
• از آن جمله اند:
I
• اهمیت طرح تاریخی فوریه
II
• انتقاد پرمحتوای فوریه از نظام بورژوائی
I
طرح تاریخی فوریه
طرح تاریخی فوریه
فرانسوا ماری چارلز فوریه (1772 ـ 1837)
سوسیالیست اوتوپیکی فرانسه
سوسیالیست اوتوپیکی فرانسه
• بنظر فوریه بشریت از چهار مرحله متوالی (توحش، پدرسالاری، بربریت، تمدن) گذشته است که هرکدام شالوده مرحله بعدی بوده اند:
1
مرحله توحش
مرحله توحش
• اولین مرحله عبارت بوده از کمونیسم اولیه خودپو که فوریه مرحله توحش می نامد.
2
مرحله پدرسالاری
مرحله پدرسالاری
• مرحله دوم، عبارت بوده از مرحله صنعت کوچک و اقتصاد مبتنی بر مبادله بیواسطه که فوریه مرحله پدرسالاری نام می دهد.
3
مرحله بربریت
مرحله بربریت
• مرحله سوم، مرحله صنعت متوسط و تجارت توسعه یافته بوده که او مرحله بربریت می نامد.
4
مرحله تمدن
مرحله تمدن
• مرحله چهارم، مرحله صنعت بزرگ بوده، که فوریه مرحله تمدن می نامد، مرحله ای که با نظام بورژوائی موجود انطباق دارد.
5
مرحله ایدئال فالانستر
مرحله ایدئال فالانستر
• آماج فوریه، عبارت است از راهنمائی بشریت به مرحله پنجم توسعه تاریخی اش، که دارای مشخصات زیرین خواهد بود:
1
• مرحله ای که اغنیا دیگر به خرج فقرا زندگی نمی کنند
2
• مرحله ای که در آن آنارشی اقتصادی و مبارزه مبتنی بر رقابت جای خود را به سازمان تولید نعمات و توزیع مبتنی بر تعاونی های کشاورزی و تولیدی صنعتی ـ دستی می دهد.
3
• مرحله همبود اقتصادی خودمختار که فوریه فالانستر می نامد.
• برطبق نقشه فوریه، فالانسترها با یکدیگر متحدند.
• گرایشات فوریه نه تنها از خصلت فدراتیو حکایت می کنند، بلکه علاوه بر آن تقریبا عاری از افکار سیاسی اند.
• فالانسترها همبودهای اجتماعی و اقتصادی اند، ولی همبودهای سیاسی نیستند.
• هدف اصلی فوریه عبارت بود از حل تضادهای اجتماعی، ازبین بردن هرج و مرج و مبارزه رقابت آمیز و هماهنگ سازی جهان.
I
محدودیت های آموزش فوریه
محدودیت های آموزش فوریه
• محدودیت های آموزش فوریه، قبل از همه، به شرح زیر بوده اند:
1
• فوریه، برخلاف سن سیمون، «بر طبق نظر فیزیوکرات ها به کار کشاورزی ـ حداقل ـ امتیاز خاصی قائل می شود» و نسبت به صنایع بزرگ نظر منفی دارد.
2
• فوریه از سوئی از توسعه تاریخی بالنده سخن می گوید و وضع و حال موجود را پیش شرطی برای نظام مورد نظر خود تلقی می کند، ولی از سوی دیگر نسبت به پیشرفت تاریخی موضع پسیمیستی (مبتنی بر بدبینی) دارد.
3
• او در فالانسترهای خود اگرچه دارائی کلیه اعضا را در صندوق مشترک وارد می سازد، ولی درآمد حاصل از کردوکار کشاورزی، صنعتی و تجارت را بمثابه دستمزد، جایزه برای معارف فنی و استعداد و به مثابه ربح سرمایه مصرف می کند و کلیه مسائل سیاسی را مورد صرفنظر قرار می دهد.
ادامه دارد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر