خود آموز خود اندیشی (۱۵۱۹)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم

 

نی بوریا را بلندی نکو ست

که خاصیت نیشکر خود در او ست

معنی تحت اللفظی:

نی بوریا در احساس و نمایش سربلندی محق است.

برای اینکه حاوی نیشکر است.

 

سعدی همین مفهوم «خاصیت» را در مبارزه ایدئولوژیکی علیه اهل طریق (نمایندگان بالقوه طبقه متوسط نوخاسته)  در دیالک تیک خاصیت و منفعت نیز به کار می برد:

 

سنگی و گیاهی که در او خاصیتی هست

از آدمی ئی به، که در او منفعتی نیست.

معنی تحت اللفظی:

جمادات و نباتات خاصیت دار بهتر از آدم بی خاصیت است.

 سعدی

در این بیت شعر

 قصد تخریب اعتبار اهل طریقت و عرفان را دارد، که در خانقاهها به بهانه عبادت گرد می آیند و توطئه سرنگونی فئودالیسم را در سر می پرورانند.

سعدی

آنها را به دو دلیل می تواند بی خاصیت بنامد:

اولا

به این دلیل که آنها به طبقه اشراف بنده دار، فئودال و دربار تعلق ندارند.

ثانیا

به این دلیل که آنها در تولید مادی شرکت نمی کنند

و

 کاری جز «قیل و قال مدرسه»  و تخریب پایه های ایدئولوژیکی فئودالیسم ندارند.

 

خواننده باید احکام انتزاعی سعدی را در دیالک تیک مجرد و مشخص مورد بررسی قرار دهد و گرنه دچار سردرگمی و سرگیجه خواهد شد.

در غیر این صورت، بنا بر این دیالک تیک، هر چیز و هرکس که بانی و باعث منفعتی باشد، باید جایگاه اجتماعی برتری کسب کند.

عباس حجری

  (۱۳۰۱–۱۳۶۷)

 افسر کمونیست و نظامی ایرانی بود.

 وی یکی از قربانیان اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷ بود.

 

این حکم انتزاعی سعدی را می توان به طور رئالیستی و راسیونالیستی تفسیر کرد و حتی با خون ارانی و حجری و حیدر بر پرچم رهائی نهائی نوشت و به شعار پرولتاریای جهانی مبدل ساخت.

بنابر این حکم، توده های مولد که سرچشمه خیر و منفعت برای بشریت اند، باید عالی ترین مقام اجتماعی را در اختیار بگیرند و طبقات انگل و مفتخور باید به کار تولیدی مجبور شوند، تا مفید فایده ای شوند و خاصیتی کسب کنند.

 

ادامه دارد.