خود آموز خود اندیشی (۱۵۰۷)

 

شین میم شین

بوستان

باب چهارم

در (باب) تواضع

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

بخش دوم

(ص ۹۷ ـ ۱۲۱)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم

 

تفاوت کند هرگز آب زلال

گرش کوزه زرین بود یا سفال؟

جنس کوزه آب تغییری در کیفیت آن اعمال نمی کند.

ادامه

 

 

هسته معقول بیت شعر سعدی عبارت از این است، که محتوا، در تحلیل نهائی، نقش تعیین کننده به عهده دارد.

آب زلال (محتوای واحد) در کوزه زرین، کوزه سفال، سطل، پیاله، خمره، رودخانه، دریا، باتلاق، مرداب، گنداب و انبار، در تحلیل نهائی، از مولکول های آب (ترکیبی از اکسیژن و هیدرژن) تشکیل می یابد و بی اعتنا به قالب ها و ظروف یاد شده، آب است، ولی این به معنی بی معنائی و بی تأثیربخشی فرم و قالب نیست.

 

تعیین کننده بودن قطبی از اقطاب دیالک تیکی (در تحلیل نهائی)، به معنی بی اهمیتی قطب دیگر نیست.

سعدی و سعدی های معاصر دیالک تیک چیزها، پدیده ها و سیستم ها را ساده و مبتذل می کنند، تا نتیجه مورد نظر خود را بگیرند.

ولی با ساده و مبتذل کردن قضایا، قضایا ساده و مبتذل نمی شوند.

قضایا را باید در دیالک تیکیت (دیالک تیکی بودن)، عینیت و واقعیت عینی آنها در نظر گرفت و بی اعتنا به خواهش و میل و آرزو و منافع فردی و طبقاتی خویش، به طور عینی (اوبژکتیو) مورد بررسی قرار داد.

 

سعدی می توانست با مقایسه آب زلال موجود در کوزه زرین با آب زلال موجود در چاه مستراح به نتیجه کاملا دیگری برسد.

صحبت نه بر سر بهتر و بدتر بودن آب نگه داشته شده در کوزه زرین و سفالین، بلکه بر سر تأثیر متقابل فرم و محتوا ست:

صحبت بر سر تأثیر متقابل ذرات زر و سفال با مولکول های آب است.

 

کسی که آب از کوزه و ظرف معینی می نوشد، علاوه بر مولکول های آب، ذرات املاح و فلزات مربوطه را نیز وارد بدن خود می سازد.

نا دیده گرفتن دیالک تیک هستی، خطائی نابخشودنی و غیرقابل جبران است.

همه خریت ها و خیانت ها جنایت های تاریخی با تخریب و تحریف دیالک تیک چیزها، پدیده ها و سیستم ها آغاز شده اند.

بی اعتنائی به دیالک تیک هستی طبیعی و اجتماعی مقدمه هر اشتباه و خریت و خطا و جنایت است.

چنین احکام ظاهرا منطقی هم در آثار سعدی و هم در نوشته ها و گفته های رهبران سیاسی  به وفور یافت می شوند، اما آنها علیرغم داشتن هسته معقول، مطلقا غلط و گمراه کننده اند.

 

ادامه دارد.