بوستان
باب سوم
در عشق و مستی و شور
حکایت هفدهم
(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۹۵ )
نه دل دامن دلستان می کشد
که مهرش گریبان جان می کشد
معنی تحت اللفظی:
این دل نیست که دامن دلستان را می کشد.
این مهر دلستان است که گریبان جان دلداده را می کشد.
سعدی
در این بیت شعر،
دیالک تیک عاشق و معشوق
را
به شکل دیالک تیک دل و دلستان و دیالک تیک گریبان جان و مهر بسط و تعمیم می دهد.
می توان گفت که سعدی دیالک تیک سوبژکت ـ اوبژکت را
به دو صورت زیر بسط و تعمیم می دهد:
۱
به صورت دیالک تیک دل و دامن دلستان
۲
به صورت دیالک تیک مهر دلستان و گریبان جان
عاشق به اراده خود به دنبال معشوق نمی رود، جاذبه نیرومند مهر است که از او سلب اختیار و آزادی می کند و به سوی خود می کشد.
شاملو از «جذبه کهربائی» سخن می گوید:
در پنج سالگی، بادیه در کف
در ریگزار عریان به دنبال نقش سراب می دویدم
پیشاپیش خواهرم که هنوز با جذبه کهربائی مرد، بیگانه بود.
(احمد شاملو، « در جدال با خاموشی»)
ادامه دارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر